Działalność Straży Miejskiej w Andrychowie oparta jest o przepisy ustawy o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 z 1997r. z późniejszymi zmianami) oraz Regulaminu Straży Miejskiej zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej Nr XXV-234-04 z dnia 28 października 2004 roku.
Zadania, uprawnienia i środki Straży:
1. Straż wykonuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustawy oraz przepisów prawa miejscowego a w szczególności:
a) ochrona spokoju i porzadku w miejscach publicznych;
b) czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym;
c) współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń;
d) zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takimi zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do czasu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia;
e) ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej;
f) współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych;
g) doprowadzenie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób;
h) informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnieniu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi;
i) konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb Gminy;
j) podejmowanie działań prawnych w zakresie utrzymania czystości i porządku, wynikających z ustaw i aktów prawa miejscowego;
k) udzielanie asysty urzędnikom samorządowym przy wykonywaniu przez nich zadań służbowych.
2. Strażnik wykonując zadania, o których mowa ust. 1, ma prawo do:
a) udzielania pouczeń;
b) legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości;
c) wydawania poleceń;
d) nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia;
e) ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego,a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji;
f) dokonywanie czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu, oskarżanie przed sądem i wnoszenie środków odwoławczych – w trybie i zakresie określonych w Kodeksie Postępowania w Sprawach o Wykroczenia;
g) usuwanie pojazdów i unieruchamianie poprzez blokowanie kół w przypadkach, zakresie i trybie określonych w przepisach o ruchu drogowym;
h) żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych;
i) zwracanie się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji,
j) obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych.