Ustawowo Radzie Miejskiej przynależy władza stanowiąca i kontrolna. W ściśle wyznaczonych granicach prawa, w trakcie kolejnych posiedzeń sesji Rada decyduje o najważniejszych sprawach dla życia i sprawnego funkcjonowania miasta, m.in. o: gospodarowaniu majątkiem gminy, finansach, inwestycjach, planowaniu przestrzennym, ochronie środowiska, programach gospodarczych gminy na lata przyszłe, gospodarce komunalnej, współpracy z innymi gminami, kulturze i ochronie zabytków, bezpieczeństwie i porządku publicznym, edukacji, ochronie i profilaktyce zdrowia, rozwoju sportu i turystyki.
Podjęcie bądź odrzucenie uchwały poprzedza określona droga legislacyjna (od przygotowania projektu uchwały, poprzez opiniowanie go, wnoszenie poprawek i autopoprawek, dyskusji w trakcie sesji - aż do głosowania).
Podjęte uchwały wędrują w trybie nadzoru do wojewody i Regionalnej Izby Obrachunkowej i dopiero po ich akceptacji stają się prawem miejscowym. Nie może być mowy o żadnej dowolności, nawet te niezbyt popularne w niektórych środowiskach uchwały są podejmowane z uwagi na interes gminy czyli całej społeczności miasta.
Dla usprawnienia pracy, Rada powołała stałe komisje, w których pracują zarówno radni miasta , jak i osoby spoza Rady.
W obecnej kadencji działają następujące komisje stałe:
1. Komisja Rewizyjna
- Przewodniczący Anna SUWARA
2. Komisja Rozwoju Gospodarczego, Budżetu i Finansów
- Przewodniczący Mariusz TROJAK
3. Komisja Prawa i Spraw Obywatelskich
- Przewodniczący Maria KMIECIK
4. Komisja Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska
- Przewodniczący Piotr DZIURDZIA
5. Komisja Kultury
- Przewodnicząca Łucja SATOŁA-TOKARCZYK
6. Komisja Rodziny, Zdrowia i Opieki Społecznej
- Przewodniczący Marek KANIA
7. Komisja Oświaty, Wychowania, Sportu i Turystyki
- Przewodnicząca Marek CAŁKA
Do zadań komisji należy przede wszystkim doradztwo i inicjowanie działań Rady, opiniowanie projektów uchwał przygotowanych przez inne podmioty (inną komisję, Burmistrza Miasta lub grupę radnych), kontrola wykonywania uchwał Rady oraz wniosków komisji, ocena informacji składanych przez Burmistrza Miasta, miejskie jednostki organizacyjne, osiedla oraz współpraca z innymi komisjami.
Władza kontrolna Rady dokonuje się poprzez działalność Komisji Rewizyjnej, która sprawdza działalność Burmistrza Miasta oraz gminnych jednostek organizacyjnych pod względem legalności, rzetelności i gospodarności.
Mieszkańcy uczestniczą pośrednio w sprawowaniu władzy w mieście, są bowiem reprezentowani jako wyborcy poprzez swych radnych. Mieszkańcy Bochni wybrali swych radnych nie tylko do pracy w Radzie i do pełnienia władzy uchwałodawczej. Radni jako „kontrolerzy” mają prawo składania interpelacji w sprawach związanych z realizacją uchwał Rady Miejskiej oraz wykonywania zadań przez Urząd Miejski a także jednostki organizacyjne gminy. Ponadto mają obowiązek utrzymywać stałą więź z wyborcami poprzez informowanie ich o aktualnej sytuacji miasta, konsultowanie materiałów i spraw, upowszechnianie uchwał i przedsięwzięć Rady, przyjmowanie postulatów, wniosków i skarg mieszkańców.
Radni obecnej kadencji Rady Miejskiej w Bochni tworzą kluby radnych:
1. „Bochnia i Ziemia Bocheńska Razem”
2. „Bochniacy dla Bochni”
3. „Platforma Obywatelska”
4. „Prawo i Sprawiedliwość”
Podstawowym założeniem każdego z klubów jest kierować się obyczajami demokratycznymi oraz wspierać radnych w ich prawach i powinnościach, wypływających z zasady mandatu , a także z zasady reprezentacji.
Jednostką pomocniczą gminy jest Osiedle. Bochnia podzielona została na 14 Osiedli.
Organami Osiedla są: Ogólne Zebranie Mieszkańców i Zarząd Osiedla jako organ wykonawczy. Pracę Zarządów organizują ich Przewodniczący:
Osiedle Nr 1 „Sródmieście-Campi” - Przewodniczący TOMASZ PALUCH
Osiedle nr 2 „Słoneczne” - Przewodniczący JÓZEF ŚLIWKA
Osiedle Nr 3 „Krzęczków-Łychów” - Przewodniczący MAREK SZPUNAR
Osiedle Nr 4 „Uzbornia” - Przewodniczący DARIUSZ MARSZAŁEK
Osiedle Nr 5 „Niepodległości” - Przewodniczący JANUSZ ŚLIWA
Osiedle Nr 6 „Windakiewicza” - Przewodniczący KAZIMIERZ WRÓBEL
Osiedle Nr 7 „Kolanów” - Przewodniczący WOJCIECH CHOLEWA
Osiedle nr 8 „Dołuszyce” - Przewodniczący KAZIMIERZ TWORZYDŁO
Osiedle Nr 9 „Chodenice” - Przewodnicząca HALINA JANKOWICZ
Osiedle Nr 10 „Kurów” - Przewodnicząca KINGA RZYMEK
Osiedle Nr 11 „Św.Jana-Murowianka” - Przewodniczący IRENEUSZ DUDEK
Osiedle Nr 12 „Smyków” - Przewodnicząca KAROLINA SIWEK
Osiedle Nr 13 „Karolina” - Przewodniczący KRZYSZTOF JOCHYM
Osiedle Nr 14 „Proszowskie” - Przewodniczący RADOSŁAW WĘGRZYN
Do zadań Osiedla należy:
podejmowanie inicjatyw w zakresie spraw socjalno-bytowych, kulturalnych, opieki, zdrowotnej, sportu, wypoczynku i innych związanych z obszarem Osiedla, współdziałanie z, Radą Miejską przy przeprowadzaniu referendum i konsultacji społecznych, organizowanie samopomocy mieszkańców i inicjatyw lokalnych, kształtowanie zasad współżycia społecznego, wnioskowanie do Rady Miejskiej lub Burmistrza Miasta o rozpatrzenie i rozstrzygnięcie problemów istotnych dla mieszkańców osiedla, współpraca z instytucjami i podmiotami gospodarczymi działającymi w Osiedlu, współpraca z radnymi Rady Miejskiej w zakresie organizacji ich spotkań z wyborcami oraz przedstawianie im uwag i wniosków dotyczących Osiedla, wyrażanie opinii oraz wniosków na temat funkcjonowania podmiotów, w tym jednostek organizacyjnych gminy, których zadaniem jest realizacja zadań o charakterze użyteczności publicznej.
