O pomoc finansową mogą starać się osoby, które spełniają warunki określone w ustawie o pomocy społecznej.
1. Pierwszy, podstawowy warunek dla wszystkich zasiłków - trudna sytuacja życiowa.
Osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc musi znajdować się w trudnej sytuacji życiowej związanej w szczególności z: ubóstwem, sieroctwem, bezdomnością, bezrobociem, niepełnosprawnością, długotrwałą chorobą, problemami w rodzinach wielodzietnych, klęską żywiołową lub ekologiczną.
2. Drugi warunek - trudna sytuacja finansowa.
Miesięczny dochód osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc nie może być większy od kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej.

UWAGA: Należy pamiętać o tym, że oba wymienione warunki - pierwszy i drugi - muszą być spełnione jednocześnie.

Osoby będące w szczególnie trudnej sytuacji, których dochód jest wyższy niż określony w ustawie o pomocy społecznej, mogą ubiegać się o specjalny zasiłek okresowy lub specjalny celowy.

JAK OBLICZA SIĘ DOCHÓD ?

Możliwe są dwie sytuacje:
1. Osoba ubiegająca się o pomoc mieszka sama. Wówczas należy zsumować jej dochody z ostatniego miesiąca.
W obliczeniach należy uwzględnić:
- dochody netto (czyli bez podatku, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne),
- z miesiąca przed złożeniem wniosku, czyli np. ubiegając się o pomoc w marcu, trzeba przedstawić dochód z lutego.
Można starać się o zasilek, jeśli łączny dochód nie przekracza kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej.
Obecnie (od 1 czerwca 2002 r.) jest to 461 zł. na miesiąc.
2. Osoba ubiegające się o pomoc mieszka z rodziną (zgodnie z ustawą o pomocy społecznej rodzina to "osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące"). Wówczas trzeba obliczyć łączny dochód rodziny, dodać zarobki wszystkich osób w rodzinie z danego miesiąca. Muszą to być dochody:
 - netto (czyli bez podatku oraz składek na ubezpieczenia),
 - z miesiąca przed złożeniem wniosku, czyli np. ubigając się o pomoc w marcu, trzeba przedstawić dochód rodziny z lutego.
Poza podatkiem oraz składkami na ubezpieczenia (emerytalne, rentowe oraz chorobowe), od dochodu rodziny odejmuje się również kwotę alimentów, które płaci członek rodziny na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko. Odejmuje się również kwotę zasiłku na dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących za dochód przyjmuje się wysokość podaną w oświadczeniu, potwierdzonym przez urząd skarbowy.
Można ubiegać sie o zasiłek jeśli po obliczeniiu okazuje się, że dochód rodziny nie jest wyższy od sumy określonej w ustawie o pomocy społecznej (tzw. "kryterium dochodowe"), czyli obecnie (od 1 czerwca 2002 roku):
 - 418 zł na pierwszą osobę w rodzinie,
 - 294 zł na drugą i dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat,
 - 210 zł na każde dziecko w rodzinie poniżej 15 lat.
Należy pamiętać, że podane wysokości dochodów (dla osoby mieszkającej samotnie lub z rodziną) zmieniaja się w ciągu roku. Ogłasza je Minister Pracy i Polityki Socjalnej w "Monitorze Polskim".