Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków

        Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Brzeźnica zakładał budowę kanalizacji w 10 z 14 wsi wchodzących w skład gminy. Indywidualny sposób oczyszczania lub gromadzenia ścieków przewidywano dla obszarów o zróżnicowanej konfiguracji terenu oraz rozproszonej zabudowie, we wsiach: Bęczyn, Paszkówka, Marcyporęba i Sosnowice. Dotychczas częściowo został zrealizowany jeden z 5 planowanych systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków socjalno – bytowych. Jest to sieć kanalizacji sanitarnej we wsi Brzeźnica odprowadzająca ścieki z 85 budynków do oczyszczalni.
         Plan realizacyjny mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków zatwierdzono w 1992 r. decyzją Urzędu Rejonowego w Wadowicach – oddz. Nadzoru Budowlanego – NB.7350/1/92/Bez. W 1993 roku gmina uzyskała pozwolenie wodnoprawne na wykonanie I etapu budowy oraz odprowadzenie 100 m³/d oczyszczonych ścieków za pośrednictwem rowu melioracyjnego do Kanału Łączany – Skawina (decyzja Urzędu Wojewódzkiego Wojewódzkiego Bielsku – Białej, Wydział Ochrony Środowiska – OS-I-7630/56/93/B).
        Początkowo oczyszczano ścieki wybierane z szamb, dowożone do punktu zlewczego beczkowozami. Wysokie stężenia zanieczyszczeń oraz nierównomierność dowozu ścieków utrudniały prawidłowe funkcjonowanie oczyszczalni. Aktualnie został zapewniony stały dopływ ścieków socjalno – bytowych z terenów skanalizowanych w ilości około 35 m³/d. Przeprowadzono prace remontowo – modernizacyjne i oczyszczalnia w Brzezince znajduje się w fazie ponownego rozruchu technologicznego. Układ technologiczny oczyszczalni pozwala na uzyskanie dobrej redukcji zanieczyszczeń. Oczyszczalnia posiada przepustowość 100m³/d a jej moce przerobowe są wykorzystywane w 35-45% ( ścieki dopływające kanalizacją + dowożone taborem asenizacyjnym – maksymalnie 10m³/d).
           Oczyszczalnia w Brzezince jest wyposażona w punkt zlewny ( komora o pojemności 20m³) dla ścieków dowożonych beczkowozami oraz wykorzystuje następujące obiekty i urządzenia:
- krata,
- przepompownia ścieków,
- osadnik wstępny,
- bioreaktor TMB 1440,
- komora pomp technologicznych,
- komora flotacji,
-osadnik wtórny,
- poletka osadowe.
       Odprowadzone poprzez kanalizację sanitarną i oczyszczone ścieki stanowią zaledwie około 3% zanieczyszczeń socjalno – bytowych powstających na obszarze gminy. Aktualnie moce przerobowe oczyszczalni pozwalają na rozbudowę systemu kanalizacyjnego we wsiach Brzeźnica i Brzezinka oraz na doprowadzenie zadowalające oczyszczanie ścieków z około 93% istniejącej zabudowy.
       Na pozostałym obszarze brak jest kanalizacji sanitarnej a ścieki z około 97% zabudowy zagrodowej i mieszkalnej oraz z budynków użyteczności publicznej i działalności produkcyjno – usługowej są gromadzone w różnego typu osadnikach. Według danych GUS z 1996 r. 1717 gospodarstw rolniczych posiadało wybieralne doły gnilne ( tzw. Szamba). Oszacowano, że obecnie z około 1760 budynków ścieki socjalno – bytowe są okresowo wybierane i wywożone taborem asenizacyjnym. Stanowi to łącznie z terenami skanalizowanymi 91% zabudowy przyłączonej do gminnej sieci wodociągowej.

Identyfikacja głównych problemów z zakresu gospodarki wodno – ściekowej

Zaopatrzenie w wodę
         Funkcjonujące ujęcia oraz sieć wodociągowa pozwalają na doprowadzenie wody do prawie wszystkich większych skupisk zabudowy oraz na pokrycie aktualnego aktualnego przyszłościowego zapotrzebowania na wodę w gminie Brzeźnica. Aktualnie do zbiorowego systemu doprowadzenia wody nie są przyłączone rejony gdzie funkcjonują ujęcia lokalne lub zagrodowe a mieszkańcy nie odczuwają potrzeby zmiany istniejących rozwiązań.

Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków

Do podstawowych problemów z zakresu gospodarki ściekowej zaliczono:
• intensywny rozwój systemu zaopatrzenia w wodę do picia i na potrzeby gospodarcze przy niedoinwestowaniu układów do odprowadzania oraz oczyszczania ścieków fekalno – bytowych,
• warunki terenowe
- zróżnicowana rzeźba terenu w południowej części gminy, utrudniająca grawitacyjne odprowadzanie ścieków ( konieczność budowy licznych przepompowni, kolektorów tłocznych itp.),
- silne zawodnienie obszarów północnych, położonych pomiędzy Kanałem Łączany – Skawina a Wisłą ( wymaga to zastosowania specjalnych oraz drogich rozwiązań techniczno – budowlanych),
• znaczne rozciągnięcia i rozproszenie zabudowy zagrodowej utrudniające realizację zbiorowych systemów kanalizacyjnych i podnoszące koszty ich wykonania.
         Brak zbiorowych lub lokalnych sieci kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni jest przyczyną niższego standardu bytowania mieszkańców gminy Brzeźnica oraz ogranicza atrakcyjność działek budowlanych a także rozwój działalności gospodarczej. Ponadto powoduje to również zagrożenia sanitarne oraz degradację walorów przyrodniczych ( zanieczyszczenie gruntu, wód podziemnych i powierzchniowych). Szczególne zagrożenie stanowi prawie 40% zabudowy o niesprecyzowanym sposobie gromadzenia ścieków, posiadającej najprawdopodobniej doły chłonne lub osadniki przelewowe a także rolnicze wykorzystywanie słabo przefermentowanych zanieczyszczeń feralnych.

Konsekwencje dla gospodarki przestrzennej

            Wyposażenie gminy w rozległy i prawidłowo funkcjonujący system doprowadzania i rozprowadzania wody oraz duże zasoby eksploatacyjne nowoczesnych ujęć są czynnikiem sprzyjającym rozwojowi mieszkalnictwa i działalności gospodarczej.
            Istotną barierą ograniczającą zgodny z zasadami ochrony środowiska rozwój gminy Brzeźnica jest niedoinwestowanie systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków socjalno – bytowych. Należy jednak zaznaczyć, że podjęto działania pozwalające na częściowe rozwiązanie zidentyfikowanych uprzednio problemów. Aktualnie zostały wykonane lub są realizowane projekty techniczne:
- rozbudowy kanalizacji zbiorczej dla wsi Brzeźnica i Brzezinka,
- kanalizacji i oczyszczalni zbiorczej dla wsi Kossowa ( oczyszczalnia typu ,,WODNIK” SBR – 15),
- zagospodarowania i zabudowy terenu pod przyzagrodowe oczyszczalnie i kanalizację dla gminy Brzeźnica ( szczelne zbiorniki z których podczyszczone ścieki kieruje się na złoża roślinno – gruntowe).