Obecni przedstawiciele rodzin lotników to głównie bratankowie, siostrzeńcy i siostrzenice członków załogi, obecnie mieszkający w Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Irlandii. Z rodziny sierżanta lotnictwa Charlesa Burton Wylie przyjechała siostra - Pani Eva Barriskill z Kanady. Burmistrz przedstawił gościom historię miasta i stan obecny. Zaprezentował zdjęcia i fragment filmu z prac archeologicznych oraz z uroczystości odsłonięcia pomnika na Cmentarzu Parafialnym. Wyniki badań skomentował Pan dr Piotr Śliwowski.
Tak duża liczba zdjęć i przedstawionych faktów zrobiła ogromne wrażenie na przedstawicielach rodzin lotników. Zaprezentowano również relację filmową Pana Redaktora Pawła Sroki wyemitowaną przez TVP3 w Kronice. Goście zadawali dużo pytań i chcieli mieć dla siebie przynajmniej część zdjęć. Spotkało ich miłe zaskoczenie gdy Burmistrz Początek wręczył wszystkim gościom specjalną płytę DVD zawierającą film z odsłonięcia pomnika oraz film z otwarcia wystawy w Warszawie pt. "Skrzydła Nadziei - 1944 "Każda z rodzin otrzymała woreczek z ziemią z miejsca katastrofy i małym metalowym elementem pochodzącym z wraku samolotu. Odbierając taką pamiątkę krewni lotników nie kryli wzruszenia. Gościom wręczono też materiały promocyjne (folder, plan miasta, widokówki, kalendarz na 2008 rok). Przedstawicielka Europejskiego Oddziału Związku Kombatantów Kanadyjskich dziękując za gościnę wręczyła Burmistrzowi medalion wybity w Kanadzie w 2005 roku z okazji 60 rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej.
Po wizycie w Urzędzie Gminy wszyscy udali się na miejsce katastrofy samolotu. Tam, o tym co zapamiętali opowiadali świadkowie - Pan Edward Orwat i Pan Edward Kogut. Kolejnym punktem programu była wizyta na dąbrowskim Cmentarzu Parafialny , gdzie od 11 sierpnia br. znajduje się pomnik ku czci lotników ufundowany w połowie przez Radę Miejską i w połowie przez Pana Andrzeja Fido - Właściciela Firmy TRANS- KAM ze Smęgorzowa. Tu modlitwy za duszami lotników poprowadził Ks. Prałat Józef Poremba - Proboszcz Parafii NMP Szkaplerznej w Dąbrowie Tarnowskiej.
Modlitwy w tej intencji po angielsku prowadzili też kapelani wojskowi ks. kpt. Arkadiusz Skwarek - Siły Zbrojne Kanady i ks. kapelan Tim Wright - z RAF. Na płycie pomnika złożono kwiaty od samorządu gminnego i od poszczególnych rodzin lotników.
W spotkaniu z powyższą delegacją uczestniczyli; Ks. Prałat Józef Poremba, Przewodnicząca Rady Miejskiej - Pani Bogusława Serwicka, Przewodniczący Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej - Pan Józef Jaworski wraz z Panem Mieczysławem Bojesiem, Zastępca Burmistrza - Pan Marek Minorczyk, Świadkowie katastrofy Pan Edward Orwat i Pan Edward Kogut, Pan Andrzej Fido współfundator pomnika, Sekretarz Gminy - Pani Barbara Sobecka - Mikos.
Przy pożegnaniu Burmistrz zapewnił rodziny bohaterskich lotników, aże pamięć o ich czynie będzie podtrzymywana i przekazywana kolejnym pokoleniom, a pomnik będzie otoczony należną opieką ze strony władz samorządowych. W odpowiedzi usłyszał takie słowa
"Zawsze nam mówiono, że Polacy to dobrzy ludzie - dziś mogliśmy się o tym osobiście przekonać i bardzo za wszystko dziękujemy. Jesteśmy szczęśliwi, że po 63 latach od katastrofy mogliśmy przy pomocy Polaków godnie pożegnać naszych krewnych i znajomych, których szczątki przyjęła polska ziemia odległa nieraz o tysiące kilometrów od naszych domów "
W sobotę 6 października br. w Warszawie odbyła się też uroczystość patriotyczna zorganizowana przez Muzeum Powstania Warszawskiego. Byli na niej obecni przedstawiciele Rządu, dyplomaci i członkowie rodzin lotników. Delegacji dąbrowskiej przewodniczył Zastępca Burmistrza Pan Marek Minorczyk. Z zaproszenia skorzystali też kombatanci - Prezes dąbrowskiego Koła ŚZŻAK Pan Józef Jaworski i Pan Mieczysław Bojeś.
Kończąc tą relację pragniemy przekazać od samorządu gminnego serdeczne podziękowanie Panu Janowi Ołdakowskiemu - Dyrektorowi Muzeum Powstania Warszawskiego oraz Panu dr Piotrowi Śliwowskiemu - Szefowi Działu Historycznego tegoż Muzeum za trwającą już prawie rok owocną współpracę. Efektem współdziałania jest pokazanie nowych faktów historycznych mających związek z II wojną światową jakie rozegrały się nad ziemią dąbrowską i Małopolską.
Jesteśmy przekonani, że na początku nowego roku wystawa ciesząca się w Warszawie olbrzymim zainteresowaniem, trafi do naszego miasta. Mamy takie uzgodnienia.
On 5th October the relations of the crew of the Allied bomber visited the site of the catastrophe. First the quests were welcomed in the office of the Mayor Stanisław Początek. Among those present there were also diplomats from the Canadian and British Embassies; the Military Attaché at the Canadian Embassy in Warsaw, Colonel James Petryk, The British Royal Air Force Attaché, Captain Andy Young. The Warsaw Rising Museum was represented by dr Piotr Śliwowski, the Manager of History Department. Mr. Śliwowski directed the excavation works and further studies.
The crew’s families were mainly represented by their nephews and nieces, who live in Canada, Britain and Ireland. The family of sergeant Charles Burton Willie represented his sister, Ms. Eva Barriskill from Canada. The Mayor of the town presented the history and present of Dąbrowa. He showed photographs and a part of the film showing the archeological excavations and unveiling of the monument in the parish cemetery. Dr Śliwowski commented the results of research.
The quests were impressed by the number of photos and collected facts. They could also watch film coverage prepared by Paweł Sroka. The material was also broadcasted by TVP3. The guests asked many questions and wanted to have some of the pictures. They were surprised when the Mayor handed them over a DVD with film coverage of the monument unveiling as well as the opening of the exhibition “1944 – Wings of Hope. Halifax JP 276 A to Assist Free Poland” in Warsaw. Each member of the families received also a small bag with soil from the spot of the catastrophe and a small metal part of the plane. Everyone was deeply moved. They also received some promotional materials (a folder, a plan of the town, postcards and a calendar). A representative of the European Department of the Canadian Veterans Union handed a special medallion to the Mayor. The medallion was printed in Canada to mark the 60th anniversary of the Second World War ending.
Afterwards the guests went to the site of the catastrophe. Eyewitnesses, Mr. Edward Orwat and Mr. Edward Kogut, recollected the event. Then the visitors visited the parish cemetery. There is the monument to the memory of the crew. It was founded by the Town Council and Mr. Andrzej Fido – an owner of a firm TRANS-KAM from Smęgorzewo. Father Prelate Józef Poręba lead a special prayer for the dead crew of the bomber.
The prayers were also lead in English by military chaplains – father captain Arkadiusz Skwarek from Canadian Air Force and father chaplain Tim Wright from RAF. After the prayers the families and Local Government representatives brought flowers to the monument.
The official delegation consisted of: father Prelate Józef Poremba, the Chairwoman of the Town Council Ms. Bogusława Serwicka, the Chairman of the Home Army World Union Mr. Józef Jaworski and Mr. Mieczysław Bojeś, the Deputy Mayor, Mr. Marek Minorczyk, the catastrophe eyewitnesses, Mr. Edward Orwat and Mr. Edward Kogut, the cofounder of the monument, Mr. Andrzej Fido and the Secretary of the Local Government Ms. Barbara Sobecka-Mikos.
At the farewell ceremony the Mayor ensured the relatives that the crew will be treasured in the inhabitants’ memory and handed down to posterity. The monument will be looked after by the Local Government. In response the Mayor heard these words:
“We have always been told that Poles are kind people – today we could convince ourselves about it. Thank you for everything. It has been 63 years since the occurrence and we are very happy that we could bid our relatives and friends good-bye with the help of Poles. Their bones are received by Polish soil which is thousands kilometers far from our homes.”
On 6th October the Warsaw Rising Museum organized a patriotic celebration. The National Government representatives, diplomats and the Halifax crew’s family members were present. The Local Government delegation was represented by the Deputy Mayor, Mr. Marek Minorczyk and veterans, Mr. Józef Jaworski and Mr. Mieczysław Bojeś.
At the end of this relation we would like to thank cordially Mr. Jan Ołdakowski, the Manager of the Warsaw Rising Museum and Mr. dr Piotr Śliwowski, the Manager of History Department in the museum for their great cooperation. Thanks to the cooperation we could show new facts concerning the occurrences which took place in Dąbrowa and in the region of Małopolska.
We have been reassured that the exhibition will be shown in our town at the beginning of next year.
FOTOREPORTAŻE:
PHOTO COVERAGE:
ZE SPOTKANIA W URZĘDIE GMINY DABROWA TARNOWSKA
OF THE MEETINGIN THE TOWN HALL IN DĄBROWA TARNOWSKA
ZE SPOTKANIANA MIEJSCU KATASTORFY
ORAZ
PRZY POMNIKU LOTNIKÓW NA DĄBROWSKIM CMENTARZU
OF THE MEETING ON THE SITE OF THE CATASTROPHE
AND
AT THE MONUMENT IN DĄBROWA CEMETERY
Z WARSZAWSKICH UROCZYSTOŚCI UPAMIĘTNIAJĄCEJ ZAŁOGĘ
SAMOLOTU HALIFAX JP 276 A
OF THE CEREMONY TO HONOUR THE CREW OF THE HALIFAX JP276 A
IN WARSAW
Wprowadzenie: K. Orwat, 2007-10-06
