Żydzi w Małopolsce byli obecni od wieków, na
krakowskim Kazimierzu zachowały się liczne synagogi, z najciekawszą i największą synagogą Starą - dziś muzeum (inne to: Izaaka, Kupa, Poppera, Remuh, Tempel, Wysoka), cmentarze: Remuh i Nowy, liczne pamiątki związane z zagładą i martyrologią Żydów (Muzeum Galicja, Muzeum Pamięci Apteka pod Orłem,
Trasa Zabytków Żydowskich). Tam też co roku, na przełomie czerwca i lipca, odbywa się Festiwal Kultury Żydowskiej.
www.malopolskawita.pl/judaicaW położonej 22 km na północ od Tarnowa
Dąbrowie Tarnowskiej znajdziemy Muzeum Judaistyczne. W mieście są też ruiny XIX-wiecznej synagogi oraz cmentarz z XVIII w. z grobem miejscowych cadyków chasydzkich (tzw. ohel).
Izba Pamięci Żydów, ul. Daszyńskiego 8, zwiedzanie po uzgodnieniu, tel.: (0-14) 641 19 12, wstęp bezpłatny (wolne datki);
http://www.turystyka.tarnow.pl/ W Tarnowie spotkamy pozostałości synagogi z bimą, łaźnię (mykwa), rozległy cmentarz, a ponadto pomnik I Transportu Więźniów do Oświęcimia, budynki Żydowskiego Towarzystwa Kredytowego, Szkoły Talmud Tora, Szkoły Jawne, Szkoły Stowarzyszenia Safa Berura. Wytyczono też trasę tematyczną
Żydowskim Szlakiem po Tarnowie.
Muzeum Okręgowe, Rynek 20, czynne: wt. i czw. 10.00-17.00, śr. i pt. 9.00-15.00, sb. i nd. 10.00-14.00, wstęp 4 zł, ulg. 2 zł;
http://www.turystyka.tarnow.pl/ W położonej 45 km na południe od Tarnowa
Bobowej zachowała się w dobrym stanie synagoga i cmentarz z ohelem miejscowych cadyków (Bobowa była siedzibą jednej z najważniejszych chasydzkich dynastii).
www.malopolskawita.pl/judaica 34 km dzielą Bobową od
Nowego Sącza. W dawnej synagodze urządzono muzeum z kolekcją judaików i ekspozycją poświęconą dziejom Żydów sądeckich. W mieście jest jedna czynna synagoga - w podwórzu domu przy ul. Jagiellońskiej 12. Także na tutejszym kirkucie jest ohel cadyków.
Muzeum Dawna Synagoga, ul. Berka Joselewicza 12, czynne: śr. i czw. 10.00-15.00, pt. 10.00-17.00, sb. i nd. 9.00-14.30, 6 zł, ulg. 4 zł, w nd. bezpłatnie.
Podobny zabytek zobaczymy na kirkucie w
Nowym Wiśniczu - najstarsze macewy pochodzą z poł. XVII w. Jeszcze jeden kirkut z ohelem jest w
Bochni, a w miejscowym muzeum przechowuje się ciekawą kolekcję judaików.
Muzeum im. prof. Stanisława Fischera, Rynek 20, czynne: wt.-pt. 10.00-16.00, sb.-nd. 10.00-14.00, 4 zł, ulg. 2 zł, nd. bezpł.;
http://www.muzeum.bochnia.pl/Poznając pamiątki pożydowskie w Małopolsce, nie sposób pominąć
Oświęcimia z obozem zagłady Auschwitz-Birkenau. Oprócz obozu-muzeum w mieście trzeba odwiedzić odnowioną synagogę, funkcjonującą jako dom modlitwy.
Muzeum-obóz, zob. s. 6; Centrum Żydowskie i Synagoga Chewra Lomdei Misznajot, pl. ks. J. Skarbka 5, czynne: XI-II pn.-pt. 8.30-18.00, III-X 8.30-20.00
Izba Pamięci Żydów, ul. Daszyńskiego
w Dąbrowie Tarnowskiej,
Dawniej Muzeum Judaistyczne. Jako stała ekspozycja udostępniona turystom istnieje od 1986 roku. Zbiory obejmują pamiątki po żydowskiej rodzinie Rothów, które ostatni potomek Samuel przekazał w testamencie miastu Dąbrowa Tarnowska w zamian za opiekę muzealną. Dwie izby mieszczące się w Stiblu (tzw. Małej Bożnicy) w kamienicy przy ul. Daszyńskiego 8 zawierają menory, tałesy, filakterie, liczny księgozbiór (głównie żydowskie modlitewniki), a także zdjęcia przedwojennej Dąbrowy, zdjęcia rodzinne Rothów i przedmioty codziennego użytku (okulary, karty do gry, jarmułka). Wśród gości zwiedzających ekspozycję w księdze pamiątkowej jest też wpis światowej sławy historyka prof. Normana Daviesa. Wolne datki od zwiedzajšcych, umawianie się na zwiedzanie telefonicznie - 512178822.
Synagoga
w Dąbrowie Tarnowskiej, - obecnie w renowacji
Kirkut żydowki
w Dąbrowie Tarnowskiej,
] ] ] ] ] ] ] ] ] ] ] ] ]
OPIS TURYSTYCZNEGO SZLAKU PIESZEGO
PTTK
Nr – TA – 1245-Y Żabno-Dąbrowa Tarnowska - Szczucin – 45km
0 – Początek szlaku na stacji kolejowej ŻABNO/linia kolejowa Tarnów-Szczucin/. Szlak kieruje do centrum miasta, po prawej stronie mijamy pomnik ku czci poległych w II wojnie światowej i dochodzimy
3 – do rynku. Żabno położone nad /Dunajcem/ dawny szlak handlowy na Węgry i Śląsk wzm. W 1274r./, już w roku 1385 z nadania Królowej Jadwigi otrzymuje prawa miejskie-magdeburskie. Do XVI w. We władaniu Leliwitów Tarnowskich. W 1906 r. wybudowano wspomnianą linię kolejową. W miasteczku warte obejrzenia:
· Kościół paraf. Pw. Zesłania Ducha św. Zbudowany w 1685r. /fund. R. Makowiecki/
· eklektyczny ratusz /obecnie Liceum/ z początku XX w.
· cmentarz parafialny, a na nim kwatery wojskowe z I i II wojny światowej.
Kierujemy się szosą w kierunku Dąbrowy Tarnowskiej, mijamy osiedlowe
6 - TARGOWISKO i po 2-ch km skręcamy na płn. do widocznego już
9 - ODPORYSZOWA. Wieś wzm.w XIV w. obok znanego w kraju Sanktuarium Maryjnego, słynie również jako rodzinna miejscowość artysty ludowego Jana Wnęka /”polskiego Ikara”/, który już 25 lat przed Lileunthalem odbywał z wieży kościelnej loty na własnej konstrukcji lotni. Żył w latach 1828-1869. We wsi baza noclegowa – Dom Pielgrzyma.
· Kościół pw. Oczyszczenia NMP z 1702r. fund. Rodzina Makowieckich i Stadnickich w nim w gł. Ołtarzu cudowny obraz MB koronowany koronami papieskimi w 1937 r.- wyposażenie barokowe.
· Obok wolnostojąca dzwonnica barokowa z XVIII w.
Kierując się na płn. - wsch. poprzez polne i leśne drogi charakterystyczne dla Powiśla Dąbrowskiego, mijamy rozległą wieś
12- OLEŚNICA , dochodzimy do drogi asfaltowej Olesno – Dąbrowa Tarnowska i nią do Dąbrowy Tarnowskiej, obok dworca PKP spotykamy szlak niebieski TA – 1244-n i wspólnie z nim
15- dochodzimy do centrum miasta – Dąbrowa Tarnowska, wzmiankowana już w 1326 r. położona
- na rzece BREŃ. Od XV w. prywatna własność Ligęzów/druga po Rzeszowie siedziba rodowa/. W XVI w. Spytko Ligęza buduje zamek, / po którym możemy obejrzeć obok kościoła bramę wjazdową/. Prawa miejskie, niemieckie otrzymują, w 1698 r. już Lubomirscy /właściciele po kologacji/
- Kościół pw. NMP Szkaplerznej neoklasycystyczny pochodzi z l. 1948-65
- Stary Kościół z 1771r. drewniany, barokowy - pw. Wszystkich Św. Fund. Kajetana Potockiego – Kanonika Krak.- w bocznej ulicy od Rynku /w kier. Płn./
- w centrum eklektyczna synagoga z XIX w. (aktualnie w renowacji)
- w Rynku dawne Zajazdy i XIX wieczne budynki nr 42,45/47 i 55.
18 – mijamy osiedle ZAGRODY i polną drogą na wsch.
21 – dochodzimy do GRUSZOWA MAŁEGO /sklep/. Leśną drogą w kierunku płn. mijamy
24 – bokiem rozległą wieś SMĘGORZÓW, dochodzimy do
27 – SUTKOWA, przekraczamy rzeczkę Nieczajkę i poprzez rozległą wieś
30 – ŁĘG, dochodzimy do skraju wsi
33 – BRZOZÓWKA, częściowo wałem przeciwpowodziowym, częściowo równoległą drogą we wsi MACHÓWKA
35 – przekraczamy Nieczajkę i drogą asfaltową kierujemy się do wsi
39 – Zmieniamy kierunek na płn. – zach. i dalej tą szosą mijając PODKOŚCIÓŁEK /osiedle/, dochodzimy do rynku w SZCZUCINIE.
42 – SZCZUCIN – położony n/Wisłą wzm. Już w 1326 r. W XVIII w. uzyskał prawa miejskie, króre utracił dopiero w 1935 r. w czasie reformy administracyjnej
- w Rynku barokowy Kościół z 1680 r. pw. Św. Marii Magdaleny fund. Rodziny Miklaszewskich /wewnątrz barwne freski/.
- ulicą w kierunku Borki /od Rynku ok. 600m/ - duży park podworski o ciekawym założeniu i starodrzewie o pow. ok. 5ha.
- w odległości około 500 m. w miejscowościach: LUBASZ i BUKOWIEC- ciekawe dworki małopolskie.
- jedyne w Europie Muzeum Drogownictwa
45 – ok. 1,0 km od Rynku w kierunku płn. dochodzimy do stacji PKP – gdzie koniec szlaku. / dalej ok. 500 m most na rzece Wisła/.
] ] ] ] ] ] ] ] ] ] ] ] ] 
