PLAN ROZWOJU LOKANEGO

GMINY DOBRA

NA LATA 2004-2013

 

 

 

 

 

I.   OBSZAR I CZAS REALIZACJI PLANU ROZWOJU LOKALNEGO

 

 

            Niniejszy Plan został sporządzony w oparciu o szczegółowe wytyczne w „Uzupełnieniu Programu” do Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. W dokumencie tym została zaprezentowana przykładowa struktura planu rozwoju i w oparciu o nią zosta przygotowany niniejszy Plan Rozwoju Lokalnego.

 

         Plan został sporządzony dla gminy Dobra, w jej granicach administracyjnych, w dwóch przedziałach czasowych odpowiadających horyzontowi planowania Unii Europejskiej. Pierwszy, bliski okres planowania to lata 2004-2006, drugi horyzont planowania to lata 2007-2013.

 

II.  AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO – EKONOMICZNA GMINY

 

2.1  OGÓLNE UWARUNKOWANIA GEOGRAFICZNO-EKONOMICZNE W GMINIE DOBRA

 

            Prezentowany dokument oparto na danych statystycznych pochodzących z Urzędu Gminy w Dobrej, Starostwa Powiatowego w Limanowej, Urzędu Statystycznego w Krakowie, Powiatowego Urzędu Pracy w Limanowej. Z uwagi na dostępność wybranych informacji oraz stałe zmiany w otoczeniu niemożliwym jest objęcie analizą wszystkich zagadnień mających wpływ na funkcjonowanie Gminy.

Gmina Dobra leży w północno - zachodniej części powiatu limanowskiego. Graniczy od północy z gminą Jodłownik, od wschodu z gminami Tymbark i Słopnice, od południa z gminą Kamienica, zaś od południowego zachodu z gminą Mszana Dolna. Posiada korzystne położenie komunikacyjne, co stwarza duże możliwości rozwoju ruchu turystycznego, odległości do większych miast wynoszą odpowiednio: 70 km do Krakowa i Zakopanego oraz 40 km do Nowego Sącza. Przez teren gminy przebiega droga krajowa nr 28 Zator – Medyka. Do gminy Dobra należy 11 miejscowości o statusie sołectw: Dobra, Gruszowiec, Porąbka, Jurków, Chyszówki, Półrzeczki, Wilczyce, Skrzydlna, Przenosza, Wola Skrzydlańska i Stróża. Łączna powierzchnia terenu gminy wynosi 10 905 ha.

 

 

 

2.2    ŚRODOWISKO NATURALNE GMINY DOBRA

 

         Pod względem morfologicznym gmina Dobra leży w obrębie Beskidu Wyspowego – część południowa i zachodnia oraz Pogórza Wiślickiego – część północna. Beskid Wyspowy przedstawia pod względem krajobrazowym osobliwą grupę górską w beskidzkiej części Karpat. Są to odosobnione pojedyncze góry występujące pojedynczo z śródgórskiego poziomu zrównania. Do najwyższych gór należą : Mogielica , Śnieżnica, Łopień, Ćwilin. Zarówno Beskid Wyspowy jak i Pogórze Wiślickie rozcięte są licznymi dolinami potoków. Do największych należą doliny: Łososinki, Stradomki i Chyszówki. Są to doliny wąskie ulegające rozszerzeniu wraz z biegiem potoków. Nieodłącznym elementem rzeźby terenu  są liczne parowy, wąwozy, debrze i niecki, rozcinające zbocza i stoki dolin rzecznych. Pod względem stratygraficznym gmina Dobra leży w obrębie trzech serii: magurskiej, śląskiej i podśląskiej. Największą część zajmuje seria magurska.  Reprezentują ją na terenie gminy mało odporne piaskowce mikowe, łupki, margle i piaskowce inoceramowe oraz bardzo odporne piaskowce magurskie przewarstwione łupkami. Zbocza gór i wzniesień pokryte są warstwą zwietrzeliny wykształconej w postaci gliny. Dna dolin rzek i potoków wypełniają utwory akumulacji rzecznej i rzeczno-lodowcowej wykształcone w postaci kompleksu otoczaków, żwirów, piasków i pospółek przykrytych warstwą mad gliniastych. Surowce naturalne to przede wszystkim surowce skalne wykorzystywane jako surowiec budowlany.

         Wody powierzchniowe na terenie gminy reprezentowane są przez potoki: Łososinę, Stradomkę i Chyszówki oraz szereg mniejszych ich dopływów. Głównym potokiem jest Łososina iw obrębie jej zlewni leży cała gmina. Jest to zlewnia III rzędu, jest ona bowiem lewobrzeżnym dopływem Dunajca. Rzeki i potoki odwadniające gminę są potokami typowo górskimi o wyrównanych przepływach , dużych wahaniach stanów i deszczowo-śnieżno-gruntowym systemie zasilania. Najwyższe stany wód obserwuje się w okresie wiosennych roztopów oraz letnich opadów typu nalewowego . Najniższe stany występują w okresie jesienno-zimowym. Koryta rzek posiadają w większości obudowę naturalną, którą ze względu na zachowanie ich równowagi biologicznej należy zachować i chronić. Wody podziemne na terenie gminy występują w dwóch poziomach wodonośnych: trzeciorzędowym i czwartorzędowym. Ze względu na znaczny stopień spękania utworów oraz urozmajconą rzeźbę, w strefie podzboczowej szczytowych partii Beskidu Wyspowego występują liczne źródła, wycieki stanowiące źródło zaopatrzenia w wodę dla okolicznych gospodarstw rolnych.

         Gmina Dobra leży w obrębie dwóch pięter klimatycznych: umiarkowano ciepłego i umiarkowano chłodnego. Piętro umiarkowano ciepłe z temperaturą średnią w roku +8°  C do +6 ° C obejmuje pogórską część gminy i niższe partie Beskidu Wyspowego. Długość zalegania pokrywy śnieżnej wynosi 173 dni w ciągu roku, długość trwania okresu wegetacyjnego ponad 200 dni w roku.Piętro umiarkowano chłodne z temperaturą średnią w roku +6° C do +4 ° C obejmuje szczytowe partie Beskidu Wyspowego. Długość zalegania pokrywy śnieżnej wynosi 215 dni w ciągu roku, długość trwania okresu wegetacyjnego ponad 190 dni w roku. Generalnie korzystne warunki kimatyczne występują na wierzchowinach, zboczach i stokach o ekspozycji południowej, południowo zachodniej i południowo-wschodniej, gdzie nasłonecznienie jest najlepsze, a najmniej korzystne na zboczach stromych o ekspozycji północnej. Niekorzystne warunki klimatyczne występują też w dolinach rzek i potoków, gdzie gromadzą się chłodne masy powietrza spływającego z okolicznych wzniesień.

         Na terenie gminy Dobra występują gleby o niejednorodnym składzie mechanicznym a tym samym o różnej przydatności rolniczej. Na zboczach zalegają gleby brunatne wyługowane i brunatne kwaśne zaliczane do kompleksu zbożowo-pastewnego górskiego. Kompleks ten występuje powyżej 550 m n.p.m. nie przekracza jednak 650 m n.p.m. Gleby bileicowe i brunatne wytworzone na glinach i pyłach pochodzenia wietrzlinowego zaliczane są do kompleksu zbożowego górskiego i owsiano-pastwenego. W dolinach rzek i potoków występują mady aluwialne, dla których skałą macierzystą są holoceńskie osady rzeczne. Są to gleby łatwe do uprawy z uwagi na niewielkie zróżnicowanie rzeźby i bogactwo składników pokarmowych. W wąskich dolinach wciosowych występują gleby aluwialno-deluwialne nadające się głównie pod uprawę trwałych użytków zielonych. Wyżej wymienione typy gleb zaliczone zostały w przeważającej mierze do III i IV klasy bonitacyjnej, sporadycznie do II, a rejonizacjia poszczególnych kompleksów nawiązuje w znacznej mierze do rzeźby terenu. Według danych Urzędu Statystycznego w Krakowie oraz Starostwa Powiatowego w Limanowej łączna powierzchnia gminy wynosi 10 905 ha w tym: użytków rolnych 4 981 ha ( 45,6 %), lasów i gruntów leśnych, 5 202 ha (47,7 %), pozostałe grunty 722 ha ( 6,7 % ).

         Gmina Dobra leży w obrębie karpackiej krainy przyrodniczej. Występują tu cztery typy siedliskowe lasu. Największą powierzchnię zajmuje las górski porastający szczytowe partie Beskidu Wyspowego, związany z glebami brunatnymi. Dominują tu takie gatunki drew jak: jodła, buk, świerk, modrzew. Drugim pod względem zajmowanej powierzchni jest las mieszany górski w którego składzie dominuje jodła, świerk, modrzew, sosna, buk i brzoza. Część podgórską gminy porasta las świeży wyżowy, który zachował się w formie pojedynczych enklaw leśnych, w której dominuje drzewostan liściasty dąb, grab, lipa. Doliny rzek i potoków porasta ols górski, którego drzewostan to olcha, jesion, grab i wierzba.

 

2.3    WALORY TURYSTYCZNE

 

         Gmina Dobra jest jednostką terytorialną o wysokim poziomie atrakcyjności turystycznej. Na atrakcyjność tego terenu składają się walory przyrodniczo – krajobrazowe, przede wszystkim urozmaicona rzeźba, duże kompleksy leśne, bogactwo rzek i potoków, naturalny krajobraz górski, bogactwo flory i fauny, typ klimatu i piękno krajobrazu. Na tym terenie wyznaczonych jest kilka pieszych górskich szlaków turystycznych, które pozwalają zapoznać się bliżej z roślinnością i mieszkańcami tutejszych lasów. Można zobaczyć rezerwat przyrody "Śnieżnica" utworzony na północno-wschodnim stoku góry Śnieżnica, obejmujący około 140-letni las bukowy, na górze Łopień znajduje się cenna jaskinia zbójecką, w której odkryto jedno z największych zbiorowisk rzadkiego gatunku nietoperzy. Rzeźba terenu sprzyja stosunkowo długiemu utrzymywaniu się pokrywy śnieżnej, dając możliwości uprawiania sportów zimowych. Zaś niektóre wylesione szczyty górskie są wykorzystywane do startów lotni i paralotni. Świeże powietrze, cisza, spokój, piękne widoki to dodatkowe walory turystyczne tego regionu.

Cały teren Gminy Dobra, leżący w zasięgu uregulowanych rzek Łososiny i Stradomki, z licznymi dopływami daje możliwość zażywania kąpieli rzecznych.

         Na terenie gminy funkcjonuje 245 miejsc noclegowych, 20 Gospodarstw Agroturystyczych, które przyciągają bogatą ofertą usług, dobrą lokalizacją, tradycyjną kuchnią i innymi atrakcjami. Jest także Szkolne Schronisko Młodzieżowe w Gruszowcu i kilka baz noclegowych. Ofertę turystyczną uzupełniają placówki gastronomiczne (ponad 10 obiektów), które oferują tradycyjną, regionalną i smaczną kuchnię.

 

2.4    OBIEKTY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO

 

·        Muzeum parafialne w Dobrej ( filia Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie), mieszczące się w ciekawej architektonicznie plebani,

·        Zabytkowy, drewniany kościół parafialny w Dobrej  pod wezwaniem Szymona i Judy, wybudowany w 1678 r., o konstrukcji zrębowej. Wokół kościoła znajduje się kilka zabytkowych lip i dębów, uznanych za pomniki przyrody,

·        Na cmentarzu parafialnym w Dobrej znajduje się okazały pomnik ofiar terroru czasu II wojny światowej oraz groby żołnierzy,

·        Na w/w cmentarzu znajduje się też grób Leopolda Węgrzynowicza - inicjatora turystyki szkolnej w Polsce, badacza kultury ludowej tych okolic,

·        Park podworski w Dobrej z piękną grupą starodrzewu, uznany za zabytek przyrody,

·        Drewniany kościół parafialny w Jurkowie z 1913 r. pod wezwaniem Matki Bożej Nieustającej Pomocy,

·        Obelisk Marszałka Rydza - Śmigłego w Chyszówkach,

·        Zabytkowy, drewniano - murowany kościół parafialny w Skrzydlnej z XIV wieku, pod wezwaniem św. Mikołaja,

·        Dwór w Skrzydlnej z II połowy XVI wieku wraz ze starodrzewem,

Liczne kaplice i kapliczki przydrożne.

 

2.5    INFRASTRUKTURA

 

         Gmina Dobra jest niemal w całości zgazyfikowana, co znacznie poprawiło standard życia mieszkańców. Podobna sytuacja ma miejsce w dziedzinie telefonizacji. Teren gminy w pełni pokrywa telefonia przewodowa TP S.A., oprócz niej działają operatorzy telefonii komórkowej: Plus, Era oraz Idea.

         W chwili obecnej w granicach obszaru gminy istnieje sieć wodociągowa obejmująca wieś Dobra, natomiast pozostałe sołectwa nie posiadają wodociągu gminnego, a źródłem wody pitnej są studnie kopane oraz w nielicznych wypadkach wiercone. Wodociąg gminny zasilany jest przez źródła i potoki. Długość sieci wodociągowej wynosi 24,5 km, z której korzysta 439 budynków co stanowi 19 % ogółu gospodarstw domowych w gminie Dobra.  W celu uniezależnienia się od stanu wód podziemnych oraz aby zapewnić stałe dostawy wody utworzono projekt budowy ujęć, zbiornika i sieci wodociągowej wraz z przyłączami dla miejscowości Skrzydlna, Przenosza i Wola Skrzydlańska. Po zrealizowaniu tego projektu należało by rezerwować środki w budżecie na wydatki związane z utworzeniem dokumentacji oraz wykonaniem sieci wodociągowej dla pozostałych miejscowości gminy.

         W gminie Dobra 14% siedlisk posiada lokalne układy kanalizacji sanitarnej, z odprowadzeniem ścieków do zbiorników bezodpływowych. Kanalizacją sieciową objęta jest wieś Dobra, długość sieci wynosi 21,5 km z przyłączeniem 300 gospodarstw domowych. Na terenie gminy działa jedna oczyszczalnia ścieków  w miejscowości Dobra o przepustowości maksymalnej 326 m³/dobę. Jest to oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna. W celu ochrony środowiska konieczna jest budowa oczyszczalni i sieci kanalizacyjnej w  pozostałych miejscowościach gminy, jednak związane jest to z dużymi nakładami finansowymi.

          Na terenie gminy istnieje uporządkowana gospodarka odpadami. Do gromadzenia odpadów stałych służą pojemniki (kontenery) umiejscowione w każdej wsi, dostosowane do wywozu specjalistycznymi pojazdami. Gmina nie posiada własnego wysypiska śmieci, dlatego w chwili obecnej odpady wywożone są na wysypisko poza jej terenem.

            Podstawowym układem sieci komunikacyjnej na terenie gminy jest droga krajowa, drogi powiatowe oraz drogi gminne. Wymieniając  kolejno do szerokiej dostępności gminy przyczynia się przebiegająca droga krajowa nr 28 Zator – Medyka. Natomiast w systemie transportowym lokalnym na szczeblu powiatowym sieć drogowa obejmuje następujące ciągi komunikacyjne:

-         Mszana Górna- Jurków – Podłopień,

-         Skrzydlna – Wilkowisko,

-         Skrzydlna – Wierzbanowa,

-         Dobra – Raciechowice.

         Ogółem powierzchnie dróg w gminie wynoszą: krajowe - 8,3 km, powiatowe - 35,6 km i gminne  186,5 km, w tym o nawierzchni twardej 35 km. Zarówno drogi powiatowe jak i gminne są bardzo zniszczone. W chwili obecnej, gdy atrakcyjność systemu komunikacyjnego poprzez jego dostępność staje się ważnym problemem, jest to fakt bardzo niekorzystny. Istniejący ruch oraz świadomość niskiego bezpieczeństwa zarówno kierujących jak i pieszych, są czynnikami warunkującymi modernizację większości ciągów komunikacyjnych powiatowych i gminnych. Problemem jest pozyskanie funduszy niezbędnych do realizacji tych inwestycji. Corocznie z budżetu gminy przeznaczane są środki na modernizację dróg gminnych, problemem są szczególnie drogi gruntowe, które na wskutek ulewnych deszczy poddane są zniszczeniu, wówczas część środków przeznacza się na ich odtworzenie.

Przez teren gminy przebiega linia kolejowa Chabówka – Nowy Sącz jednak ze względu na trudną obecnie sytuację PKP linia ta jest nieczynna.

 

2.6   SYTUACJA DEMOGRAFICZNA I SPOŁECZNA

 

 

            Według Urzędu Statystycznego w Limanowej na dzień 31.12.2003 r. gmina Dobra liczyła ogółem 9 333 mieszkańców, z tego ludność w wieku przedprodukcyjnym liczyła 2 588, produkcyjnym - mobilnym 3 646 i w wieku poprodukcyjnym 1 493 osób, szczegółowy podział przedstawia poniższa tabela.

 

 

         W gminie Dobra żyje 2 315 osób niepełnosprawnych (o różnym stopniu niepełnosprawności), w tym 1 092 mężczyzn i 1 223 kobiety.

         Współczynnik aktywności zawodowej ludności na terenie Gminy Dobra (około 54 %) z każdym rokiem spada, w porównaniu z  poprzednimi latami. Problem ten dotyczy nie tylko tej gminy, lecz ogólnie sytuacji panującej w kraju. Mężczyźni są bardziej aktywni zawodowo, choć liczba pracujących kobiet stale rośnie. Gmina Dobra ma charakter  typowo rolniczy, co zmusza  częściowo mieszkańców do bierności zawodowej. Brak przemysłu, niewielki rozwój handlu na większą skalę i przede wszystkim istniejące bezrobocie (na terenie gminy ponad 800 osób) to negatywne czynniki sprawcze tej sytuacji. Rynek pracy jest związany z istniejącymi branżami na terenie gminy. Zatrudnienie skupia się na dziedzinach takich jak stolarstwo, budownictwo i transport. Są to głównie branże zatrudniające mężczyzn. Rynek pracy dla kobiet na tym terenie jest ubogi i ogranicza się do handlu i administracji.

         Poziom wykształcenia na terenie gminy Dobra jest średni. Znaczącą grupę stanowią osoby z wykształceniem podstawowym ukończonym , a także zasadniczym zawodowym.
Z kolei najmniejszy procent stanowią  osoby posiadające wykształcenie policealne i wyższe, ale tu zdecydowanie dominuje liczba kobiet. Młodzież kończąca gimnazja kieruje swe kroki głównie do szkół zawodowych (chłopcy) i średnich (dziewczęta). Jest to ściśle związane
z perspektywą przyszłej pracy zawodowej i rozwiniętego rolnictwa na tym terenie.

         Na warunki i jakość życia mieszkańców gminy ma wpływ wiele czynników. Zaliczyć do nich można bezrobocie, stosunkowo niewielki stopień rozwoju przemysłu i handlu. Ukształtowanie terenu sprzyja turystyce i modnym w ostatnich latach działalnością gospodarstw agroturystycznych. Korzystne położenie komunikacyjne terenu gminy Dobra

(stosunkowo niewielkie odległości do ciekawych miast tj. Kraków, Zakopane, Nowy Sącz, Wieliczka, Bochnia, Rabka)  przyciąga turystów, a to daje podstawy rozwoju obiektów noclegowych i gastronomicznych oraz handlu. Średnia i niska klasa ziem pośrednio wpływa na warunki i jakość życia mieszkańców. Produkcja owoców, warzyw, zboża służy  przede wszystkim samozaopatrzeniu.

         Na terenie gminy funkcjonuje 10 szkół podstawowych, 3 gimnazja i 1 Ośrodek Szkolno - Wychowawczy. Młodzież po ukończeniu gimnazjum kontynuuje naukę w szkołach średnich, głównie w Szczyrzycu, Tymbarku i Limanowej ( dzięki dobrej komunikacji ).

Budynków mieszkalnych na terenie gminy jest 1856. W tym zdecydowaną większość stanowią te, które są własnością osób fizycznych ( 1828 ). Stanowiących własność wspólną jest 16, zakładów pracy - 8 budynków, a gminy -3. Na terenie gminy znajdują się także budynki  mieszkalno - inwentarskie i mieszkalno - gospodarskie, które są własnością lub współwłasnością osób fizycznych.

         Wzrasta poziom bezpieczeństwa na terenie gminy. W roku 2001 zanotowano 110 przestępstw różnego rodzaju. Najczęściej notowane są kradzieże mienia (15 przypadków) i kradzieże z włamaniem (10 przypadków) jednak ich liczba spada głównie przez instalowane monitory i alarmy.

         Źródłem niebezpieczeństwa i wypadków drogowych na terenie gminy jest droga krajowa nr 28. Do wzrostu poziomu zagrożenia przyczynia się długi odcinek prostej drogi, brak
foto-radaru lub tablicy ostrzegawczej o kontroli radarowej.  Prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu  (15 przypadków) i nadmierna prędkość podnoszą tę statystykę.

         W gminie Dobra występuje kilka grup społecznych wymagających wsparcia. Największą liczbę stanowią bez wątpienia rodziny bezrobotne, czyli te, których członkowie nie pracują zawodowo. Jedynym źródłem utrzymania są renty socjalne, emerytury lub prace sezonowe. Zwiększa się też liczba osób wymagających długotrwałego leczenia, a na to potrzebne są środki finansowe. Kolejną większą grupę stanowią rodziny wielodzietne. Nie wszystkie jednak wymagają wsparcia i opieki .

         Problemy patologiczne rodzin na terenie gminy, wynikają przede wszystkim z szerzącego się alkoholizmu. Ten problem w ramach możliwości jest zwalczany, jednak liczba dotkniętych nim rodzin jest  niepokojąca. Razem z tym nałogiem  łączy się bezpośrednio przemoc w rodzinie. Znęcanie się psychicznie, a często i fizycznie nad pozostałymi członkami rodziny nie przechodzi jednak bez echa. Liczne instytucje i organizacje, działające na tym terenie, łączą swe siły w walce z tymi problemami.

         W gminie można zauważyć wzrost liczby rodzin niepełnych, w większości z wyboru. Na ten krok decydują się przede wszystkim młode matki, jest ich znacznie więcej niż samotnych ojców.

         Wymagającą wsparcia jest też grupa osób starszych, samotnie mieszkających. Są to często ludzie mało sprawni fizycznie, niedołężni. Korzystają oni z pomocy sąsiedzkiej lub Ośrodka Pomocy Społecznej w Dobrej.

 

2.7    GOSPODARKA - AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA MIESZKAŃCÓW

 

        Na terenie Gminy Dobra funkcjonuje około 390 firm jednoosobowych, zatrudniających do 10-ciu pracowników, w tym około 60 osób prowadzi działalność związaną z transportem drogowym, istnieje blisko 50 placówek handlowych, 3 zakłady fryzjerskie, 4 tartaki i liczne zakłady ogólnobudowlane. Większą ilość pracowników zatrudniają spółdzielnie w Dobrej i w Skrzydlnej, prywatny zakład stolarski "STOLART"  w Dobrej i podobny zakład w Skrzydlnej, a także Zakład Uboju Zwierząt Rzeźnych w Dobrej.

         Dominującą działalnością na terenie gminy jest stolarstwo, następnie usługi budowlane i transportowe. Słabo rozwinięty jest handel, np. warzywa i owoce produkowane są głównie z myślą o samozaopatrzeniu zaś regionalne tradycje rzemieślnicze obejmują tylko dziewiarstwo rękodzielnictwo. Istniejące branże zatrudniają stosunkowo niewielką liczbę osób. Zdecydowana większość mieszkańców gminy pracuje w gospodarstwach rolnych. Niestety na terenie gminy, jak do tej pory, brak jest zainteresowania kapitałem zagranicznym.

         Gleby Gminy Dobra charakteryzuje niska jakość. Średnia klasa użytków rolnych kształtuje się na poziomie 4,68 pkt. w skali 6 stopniowej. Na 1800 gospodarstw rolnych, zdecydowana większość prowadzi działalność tylko rolniczą. Rynkowy obrót ziemią w zasadzie nie występuje.

         W produkcji roślinnej na tym terenie przeważają rośliny pastewne i zbożowe, zaś w produkcji zwierzęcej dominuje bydło rasy PC i PCZB, a także hodowla drobiu i królików. Wydajność mleczna krów nie należy do najwyższych i kształtuje się na poziomie 2 650 litrów.

Gospodarstwa rolne na tym obszarze głównie ponoszą wydatki na budowę, remont lub modernizację budynków gospodarczych oraz na zakup nawozów, wapna i środków ochrony roślin.

 

III.  ZADANIA POLEGAJĄCE NA POPRAWIE SYTUACJI NA OBSZARZE GMINY

 

3.1     ZMIANY W STRUKTURZE GOSPODARCZEJ OBSZARU

 

·      Opracowanie planu przestrzennego zagospodarowania gminy Dobra, ujęcie w planie przestrzennym  gminy miejsc na ścieżki rowerowe, wyciągi narciarskie, budowę miejsc noclegowych, pól biwakowych, kąpielisk naturalnych, zbiorników przeciwpożarowych, boisk sportowych i miejsc widokowych.

·      Podjęcie starań o wykup  na rzecz gminy atrakcyjnych terenów - dla potrzeb gminy.

 

3.2     ZMIANY W SPOSOBIE UŻYTKOWANIA TERENU

 

·        Pozyskiwanie kredytów preferencyjnych na zakup ziemi i specjalistycznego sprzętu dla rolników,

·        Popularyzacja produkcji integrowanej i biologicznej,

·        Tworzenie warunków do przyspieszenia scaleń i wymiany gruntów,

·        Kreowanie liderów wiejskich dla potrzeb tworzenia grup producenckich w zakresie : hodowli bydła, sadownictwa, owczarstwa i bydła opasowego,

·        Stworzenie bazy zaopatrzenia i zbytu dla potrzeb gospodarstw rolnych,

·        Przeprowadzenie inwentaryzacji gospodarstw zainteresowanych agroturystyką,

·        Budowa pól namiotowych i biwakowych, wyciągów i tras narciarskich oraz zaplecza gastronomicznego,

·        Nawiązanie współpracy gospodarczej, kulturalnej i turystycznej z wybranymi gminami z państw UE.

3.3     ROZWÓJ SYSTEMU KOMUNIKACJI I INFRASTRUKTURY

 

·        Wykonanie modernizacji dróg gminnych w rejonach : Dobrej, Skrzydlnej
i Jurkowa

·        Budowa i modernizacja dróg osiedlowych i rolniczych w rejonach : Skrzydlna, Dobra i Jurków

·        Budowa i modernizacja mostów, mostków i kładek dla pieszych w ciągu dróg na terenie gminy,

·        Podejmowanie starań dotyczących utrzymania w dobrym stanie dróg powiatowych na tym terenie,

·        Budowa i modernizacja oświetlenia ulicznego dróg na terenie gminy,

·        Budowa i rozbudowa dróg i ścieżek rowerowych i rekreacyjnych, budowa miejsc widokowych, kortów tenisowych, boisk sportowych,

·        Podejmowanie starań o pozyskanie środków pozabudżetowych na utrzymanie
w dobrym stanie dróg gminnych,

·        Podejmowanie sukcesywnych działań w kierunku regulacji stanu prawnego dróg gminnych - przygotowanie dokumentacji  oraz opracowań geodezyjnych,

·        Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Dobrej,

·        Rozbudowa kanalizacji sanitarnej w Dobrej w kierunku "Krzyżowej" i "Morgów" oraz w kierunku Jurkowa i Gruszowca,

·        Budowa osiedlowych lub małych oczyszczalni ścieków we wszystkich sołectwach gminy Dobra,

·        Budowa oczyszczalni ścieków i kanalizacji sanitarnej dla rejonu Skrzydlnej,

·        Podjęcie starań o rozbudowę zbiornika wodociągu nr 1 i budowę nitki wodociągu
w rejonie Dobrej, Gruszowca i Porąbki oraz systemu uzdatniania wody,

·        Budowa wodociągu dla rejonu Skrzydlnej, Przenoszy, Woli Skrzydlańskiej i Stróży,

·        Budowa wodociągu dla rejonu Jurków - Wilczyce,

·        Budowa wodociągów w poszczególnych sołectwach w oparciu o studnie głębinowe,

·        Zabezpieczenie brzegów potoków na terenie gminy Dobra sąsiadujących z drogami
i budowa poboczy, kontynuacja prac melioracyjnych wokół ścieków potoków,

3.4     POPRAWA STANU ŚRODOWISKA NATURALNEGO

 

·        Opracowanie programu ochrony środowiska w gminie Dobra, obejmującego gospodarkę odpadami stałymi i ciekłymi,

·        Edukacja ekologiczna mieszkańców gminy, włączenie ODR, gazety lokalnej, nauczycieli szkół w realizację programów edukacyjnych dotyczących segregacji odpadów,

·        Segregacja odpadów stałych,

·        Podjęcie współpracy z powiatem oraz sąsiednimi gminami w zakresie kanalizacji, oczyszczalni ścieków i segregacji odpadów stałych,

3.5     POPRAWA STANU ŚRODOWISKA KULTUROWEGO

 

·           Wykorzystanie wolnych obiektów oświatowych i komunalnych na cele związane
z kulturą, turystyką, sportem i rekreacją,

·           Podniesienie standardu domów ludowych, świetlic, szkół, ośrodków zdrowia, remiz OSP i substancji mieszkaniowej gminy.

·           Urządzenie centrum kulturalnego GOK w Dobrej,

·           Wykorzystanie remiz OSP na terenie gminy Dobra na cele działalności kulturalno- oświatowej i wsparcie dla zespołów regionalnych,

·           Remont Domu Ludowego w Przenoszy,

·           Uregulowanie stanu prawnego mienia gminnego będącego w zarządzie wiejskim
i pozostałości po kółkach rolniczych na terenie gminy,

·           Stworzenie warunków umożliwiających młodzieży spędzanie wolnego czasu
i rozwijanie zainteresowań i zdolności,

·           Budowa obiektu gimnazjum w Dobrej z nowoczesną bazą dydaktyczną i sportową, informatyczną i nauką języków obcych,

·           Opracowanie programu w zakresie optymalizacji sieci szkół i przedszkoli oraz koncentracja środków finansowych jako gwarancje dobrych warunków nauki i pracy oraz pozyskiwanie wysokokwalifikowanej kadry,

·           Przekazywanie szkół małych i zagrożonych likwidacją - nauczycielom lub zespołom nauczycielskim i stowarzyszeniom,

·           Rozwój świetlic szkolnych i zajęć pozalekcyjnych, kół przedmiotowych, klubów sportowych, sekcji artystycznych  - jako alternatywy dla patologii i uzależnień wśród młodzieży,

·           Zwiększenie oferty edukacyjnej szkolnictwa gminy poprzez utworzenie na bazie obiektu gimnazjum w Dobrej 3-letniego liceum profilowanego,

·           Wykorzystywanie zespołów muzycznych i artystycznych do imprez gminnych
i promocji gminy na zewnątrz,

 

3.6     POPRAWA WARUNKÓW I JAKOŚCI ŻYCIA MIESZKAŃCÓW (W TYM ZMIANY W STRUKTURZE ZAMIESZKANIA )

 

Promocja firm działających w gminie poprzez :

·       opracowanie informatorów o firmach działających na terenie gminy,

·      wypracowanie branżowej specjalizacji rzemieślniczej i usługowej,

·      utworzenie lokalnych klubów przedsiębiorców i udzielanie im stałego wsparcia szkoleniowego i informacyjnego,

Opracowanie doradztwa dla :

·      przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą,

   rejestracja, dokumenty, uzgodnienia prawne

·      promocji produktów i usług,

·      pozyskiwanie terenów pod działalność gospodarczą

   

IV.REALIZACJA ZADAŃ I PROJEKTÓW

4.1.  PLANOWANE PROJEKTY I ZADANIA INWESTYCYJNE NA LATA 2004 – 2006

 

       ZADANIE NR 1

 

 

       ZADANIE NR 2

 

 

      

  

       ZADANIE NR 3

 

 

 

       ZADANIE NR 4

 

 

 

       ZADANIE NR 5

 

 

 

        ZADANIE NR 6

 

 

 

       ZADANIE NR 7

 

 

                                                                                                      ZADANIE NR 8

 

                                                                                                                                  

                                                                                                      ZADANIE NR 9

 

 

 

                                                                                                    ZADANIE NR 10

 

 

                                                                                                    ZADANIE NR 11

 

 

 

                                                                                            ZADANIE NR 12

 

 

                                                                                                                                 

                                                                                                    ZADANIE NR 13

 

 

                                                                                                    ZADANIE NR 14

 

 

 

       ZADANIE NR 15

 

 

      ZADANIE NR 16

 

 

 

       ZADANIE NR 17

 

 

      

       ZADANIE NR 18

 

 

 

      ZADANIE NR 19

 

 

 

      ZADANIE NR 20

 

 

 

       ZADANIE NR 21

 

 

 

      ZADANIE NR 22

 

 

 

      ZADANIE NR 23

 

 

 

 

      ZADANIE NR 24

 

 

 

 

       ZADANIE NR 25

 

 

 

 

         ZADANIE NR 26

 

 

 

 

      ZADANIE NR 27

 

     

 

      ZADANIE NR 28

 

     

 

      ZADANIE NR 29

 

 

       

      ZADANIE NR 30

 

 

 

      ZADANIE NR 31

 

 

 

      ZADANIE NR 32

 

  

 

      ZADANIE NR 33

     

4.2    PLANOWANE PROJEKTY I ZADANIA INWESTYCYJNE NA
LATA 2007 – 2013

 

      ZADANIE NR 1

 

 

 

       ZADANIE NR 2

 

 

      ZADANIE NR 3

 

        

      ZADANIE NR 4

 

 

      ZADANIE NR 5

 

 

 

      ZADANIE NR 6

 

 

      ZADANIE NR 7

 

 

      ZADANIE NR 8

 

 

      ZADANIE NR 9

 

 

 

      ZADANIE NR 10

 

 

 

   

      ZADANIE NR 11

 

 

 

      ZADANIE NR 12

 

 

      ZADANIE NR 13

 

V.    POWIĄZANIE PROJEKTÓW Z INNYMI DZIAŁANIAMI REALIZOWANYMI NA TERENIE GMINY

 

 

           Plan Rozwoju Lokalnego jest dokumentem programowym, który integruje potrzeby społeczności lokalnej w zakresie ładu społeczno - gospodarczego. W swoich ustaleniach bazuje na dokumentach i programach planistycznych będących podstawą polityki regionalnej zarówno na poziomie krajowym, wojewódzkim jak i powiatowym. Zgodność Planu Rozwoju Lokalnego ze strategicznymi dokumentami planistycznymi jest warunkiem koniecznym jego skutecznej realizacji.

         Działania przewidziane do realizacji przez niniejszy Plan Rozwoju Lokalnego są powiązane z założeniami Strategii Rozwoju Powiatu Limanowskiego. Są to przede wszystkim zadania, których wdrożenie należy do kompetencji władz samorządowych, jak również inne projekty, których realizacja zależy od zaangażowania władz powiatowych, lokalnej społeczności lub inwestorów zewnętrznych. Zadania te dotyczą:

§           rozwoju infrastruktury komunalnej poprzez tworzenie sprawnego systemu komunikacji lokalnej w oparciu io drogi powiatowe i gminne

§           ochrona środowiska naturalnego – opracowanie powiatowego programu ochrony środowiska oraz planu gospodarki odpadami

§           doprowadzenie terenów wymagajacych rewitalizacji do stanu pierwotnego/optymalnego

§           rozwój bazy dydaktycznej do nauki przedmiotów ogólnych, zawodowych i bazy sportowej

§           nawiązanie dialogu ze środwiskami: lokalnych przedsiebiorców i instytucji okołobiznesowych w celu wypracowania wspólnych działąń w zakresie sprawnego przepływu informacji

§           przygotowanie oferty inwestycyjnej w sektorze turystycznym

§           stworzenie systemu informacji turystycznej

§           rozwój infrastruktury okołorolniczej,

 

         Plan Rozwoju Lokalnego jest spójny z ustaleniami dokumentów programowych na poziomie regionalnym. Zadania przewidziane do wdrożenia w latach 2004-2013 są zbieżne z następujacymi celami nadrzędnymi Strategii Rozwoju Małopolski.

 

A.      Lepiej wykształceni, aktywni i przesiębiorczy mieszkańcy

B.       Wysoka jakość środowiska przyrodniczego i kuturowego

C.       Trwały rozwój gospodarczy

D.      Lepsza dostępność komunikacyjna całego regionu

VI. OCZEKIWANE WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘĆ PLANU ROZWOJU LOKALNEGO

 

         Realizacja Planu Rozwoju Lokalnego będzie poddawana sprawdzeniu na poszczególnych etapach, na koniec każdego okresu programowania (2004 – 2006, 2007 – 2013) oraz na koniec okresu objętego niniejszym Planem. Kontroli podlegać będzie stopień realizacji poszczególnych celów, monitorowanie postępu wdrażania zaplanowanych działań, ich zgodności z harmonogramem, sposób finansowania oraz rezultaty.

 

         W wyniku wdrożenia działań zaplanowanych w Planie Rozwoju Lokalnego na lata 2004 – 2006 przewiduje się osiągnięcie następujących wskaźników ogólnych:

§           wzrost ilości terenów wyposażonych w infrastrukturę techniczną,

§           polepszenie stanu dróg na terenie gminy,

§           zwiększenie długości dróg o nawierzchni ulepszonej,

§            poprawa dostępności i jakości obiektów oświatowo – kulturalnych oraz sportowo - rekreacyjnej,

§           liczba utworzonych nowych miejsc pracy,

 

        

         Każde działanie będzie podlegać kontroli i ocenie. Stopień realizacji poszczególnych działań zostanie określony przy pomocy wskaźników produktu, rezultatu i oddziaływania. W poniższej tabeli zestawiono proponowane rodzaje wskaźników dla różnych rodzajów zadań oraz sposób ich pomiaru.

 

 

VII. PLAN FINANSOWY NA LATA
2004 – 2006 i 2007-2013

  

VIII.    SYSTEM WDRAŻANIA

 

 

         Plan Rozwoju Lokalnego jest dokumentem ponadkadencyjnym, określającym cele i programy działań na kilka lat oraz wymagającym ciągłej pracy nad wprowadzaniem zmian i podnoszeniem jego jakości. Wdrożeniu programu towarzyszyć będzie jego ewaluacja, która będzie się opierać na pozyskiwaniu obiektywnej informacji o jego przebiegu, skutkach i publicznym odbiorze.

 

         Ze względu na swój długookresowy charakter wdrażanie założeń Planu Rozwoju Lokalnego jest procesem ciągłym, wymagającym stałego śledzenia zmian prawnych, gospodarczych, politycznych oraz elastyczności w dostosowaniu się do priorytetów w zakresie uzyskiwania zewnętrznych środków finansowych.

 

   Funkcję zarządzania i koordynacji Planu Rozwoju Lokalnego będzie pełnił specjalnie powołany zespół pracowników Urzędu Gminy Dobra koordynowany przez Wójta Gminy Dobra. Zakres zadań zespołu obejmować będzie w zakresie koordynacji:

• Zapewnienie zgodności realizacji Planu z poszczególnymi dokumentami programowymi wyższego rzędu,
• Zbieranie danych statystycznych i finansowych na temat postępów wdrażania oraz przebiegu realizacji projektów w ramach Planu,
• Zapewnienie przygotowania i wdrożenia planu działań w zakresie informacji i promocji Planu,
• Przygotowanie rocznych raportów na temat wdrażania Planu,

 

W zakresie wdrożenia zadania zespołu koncentrować się będą wokół:

 

• Opracowanie i składanie wniosków o finansowanie zewnętrzne.
• Bezpośredniej realizacji działań przewidzianych w Planie w zakresie przygotowania przetargów, gromadzenia dokumentacji bieżącej, nadzoru nad wykonawcą pod kątem terminowości i jakości wywiązania się z zobowiązania,
• Zapewnienie informowania o współfinansowaniu przez UE realizowanych projektów.

 

 

IX. SPOSOBY MONITOROWANIA, OCENY I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ

 

 

         Monitorowania wdrażania Planu Rozwoju Lokalnego oraz jego poszczególnych elementów dokonywać będzie Rada Gminy.

Na koniec okresu planowania zostanie sporządzony raport końcowy, obrazujący faktycznie zrealizowane zadania w kontekście założeń Planu Rozwoju Lokalnego. Wszelkie rozbieżności pomiędzy ustaleniami Planu a jego rzeczywistym wykonaniem zostaną w nim zawarte.

9.1    SPOSOBY OCENY I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ

 

            Zadaniem Urzędu Gminy Dobra będzie przeprowadzenie ewaluacji. Celem będzie określenie faktycznych efektów zrealizowanych projektów w ramach Planu pod kątem:

- skuteczności - kryterium to pozwala określić czy cele danego projektu (jak i całego Planu) określone na etapie programowania zostały osiągnięte,

- efektywności - kryterium to porównuje zasoby finansowe zaangażowane przy realizacji projektu i Planu z rzeczywistymi osiągnięciami projektu i Planu na poziomie produktu, rezultatu lub oddziaływania,

- użyteczności - kryterium to pozwala ocenić faktyczne efekty projektu i Planu na poziomie produktu, rezultatu i oddziaływania w nawiązaniu do wcześniej zdefiniowanych w Planie Rozwoju Lokalnego potrzeb i problemów.

W zakresie komunikacji społecznej działania władz Gminy Dobra winny  przede wszystkim dotyczyć:

- możliwości udziału mieszkańców w posiedzeniach Rady Gminy

- współpracy z mediami lokalnym - podawanie informacji o wdrażanych projektach w mediach lokalnych przynajmniej raz w roku,