Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Poronin
Załącznik do Uchwały Nr XXIV/136/2005 Rady Gminy Poronin z dnia 28 lutego 2005 r.
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych
w Gminie Poronin
na lata 2005 - 2013
MISJA :
Gmina Poronin -
otwarta na problemy mieszkańców,
dążąca do wyrównywania różnic w poziomie jakości życia
1.Wstęp
Gmina jako wspólnota mieszkańców ma obowiązek stworzyć równe szanse wszystkim ludziom zamieszkującym na jej terenie. Z różnych względów wiele osób nie może lub nie potrafi stworzyć dla siebie warunków zapewniających im godne życie. Pomocą w tym zakresie służy im pracownik socjalny realizujący swoje główne zadania przez pracę socjalną.
Pojęcie pracy socjalnej wiąże się z celową i zorganizowaną pomocą współczesnych społeczeństw swoim niewydolnym ekonomicznie, społecznie i fizycznie członkom. Proces ten zakłada aktywne współuczestnictwo wszystkich podmiotów, nakierowane na :
1)realizację celów – określonych jako pomaganie w osobistym i społecznym usamodzielnianiu się członkom społeczeństwa potrzebującym tej pomocy,
2)rozwój kadry – i jej zawodowych kwalifikacji koniecznych do wykonywania tej pracy,
3)odbiorców – którymi są poszczególne osoby, grupy czy społeczności.
Strategia zakłada dążenie do profesjonalizmu, mając na celu poprawę warunków życia jednostki i społeczności.
Realizacja zadań postawionych przed gminą w zakresie rozwiązywania problemów społecznych powoduje konieczność wypracowania :
1)zintegrowanego systemu działań i innowacyjnych form pomocy,
2)systematycznego diagnozowania problemów społecznych,
3)profesjonalnie i sprawnie działających służ społecznych,
4)udostępnienie społecznych środków i zasobów,
5)tworzenie warunków do współuczestnictwa odbiorców pomocy w procesie ich kształtowania.
Założenia oparte są o trzy kierunki działania :
1)działania profilaktyczne,
2)działania edukacyjne,
3)działania kompensacyjne.
2. Analiza SWOT
W toku prac warsztatowych, bazując na wiedzy i doświadczeniu uczestników, nazwano kluczowe problemy w poszczególnych obszarach mające wpływ na rozwiązywanie problemów społecznych. Uczestnicy warsztatów posłużyli się analizą SWOT, za pomocą której zidentyfikowano potrzeby
w obszarze problemów społecznych (mocne i słabe strony, szanse i zagrożenia).
MOCNE STRONY - ATUTY
1)Pozytywne nastawienie społeczeństwa do problemów społecznych,
2)Aktywne zainteresowanie problemami społecznymi władz samorządowych,
3)Zaradność, pracowitość i przedsiębiorczość mieszkańców gminy,
4)Wykształcona i przygotowana kadra,
5)Atrakcyjne położenie geograficzne i bogate dziedzictwo kulturowe,
6)Silne poczucie tożsamości regionalnej
7)Duży zasób instytucjonalny
SŁABE STRONY – WADY
1)Im starsi mieszkańcy gminy tym mniej wykształceni,
2)Brak organizacji społeczno – socjalnych, placówek specjalistycznych i placówek socjalnych
3)Niewystarczająca ilość miejsc pracy w tym dla osób niepełnosprawnych,
4)Niewystarczająca oferta pozwalająca na zagospodarowanie wolnego czasu dla dzieci i młodzieży
5)słaby system opieki dla osób starszych w miejscu zamieszkania – brak usług opiekuńczych
6)narastający problem uzależnień wśród dzieci , młodzieży i osób dorosłych
7)brak mieszkań chronionych i socjalnych
8)niewystarczający poziom finansowania podmiotów realizujących zadania z zakresu bezpieczeństwa społecznego
9)rosnąca przemoc w rodzinie i w szkole
10)ubożenie społeczeństwa powodujące nierówne szanse rozwoju dzieci i młodzieży oraz pogłębiające się zróżnicowanie socjalne grup społecznych
11)starzenie się społeczeństwa
12)pogłębiający się kryzys rodziny, przejmowanie pewnych funkcji rodziny przez instytucje
13)przekazywanie nowych zadań bez pokrycia finansowego
14)brak umiejętności w poszukiwaniu pracy
15)dziedziczenie marginalizacji i wykluczenia społecznego
16)rosnące zadłużenie gospodarstw domowych
17)niskie dochody własne gmin
18)brak infrastruktury sportowo – rekreacyjnej
OKAZJE – SZANSE
1)teren turystyczny z możliwością rozwoju turystyki i zwiększenia zatrudnienia – szanse rozwoju gospodarczego
2)dostęp do szkoleń organizowanych przez Powiatowy Urząd Pracy w Zakopanem
3)Możliwość korzystania z programów Unii europejskiej
4)Duża oferta edukacyjna na poziomie powiatu (gimnazjalna, ponadgimnazjalna)
5)Rosnąca świadomość społeczna
6)wzrost poziomu wykształcenia wśród mieszkańców
7)możliwość korzystania z placówek powiatowych
ZAGROŻENIA
1)negatywny wpływ subkultur młodzieżowych
2)wysokie koszty kształcenia
3)niestabilność prawa i władzy ustawodawczej
4)sezonowość rynku pracy
5)wysokie koszty pracy
6)negatywny wpływ dużej ilości turystów w sezonie
3. Obszary priorytetowe
I.Polityka wobec rodziny
II.Polityka wobec osób starszych i niepełnosprawnych
III.Polityka wobec osób bezrobotnych
IV.Polityka wobec zagrożeń
I.Polityka wobec rodziny
Rodzina jest podstawową komórką , która powinna zaspokoić potrzeby każdego z jej członków. Jest miejscem, gdzie człowiek wchodzi w podstawowe dla siebie związki z innymi ludźmi, uczy się bliskości emocjonalnej. Podstawą do życia jest zaspokojenie potrzeb fizjologicznych i biologicznych, powinna je gwarantować rodzina.
Rodzina wywiera istotny wpływ na kształtowanie się postaw, aspiracji i systemów wartości. Nieprawidłowe funkcjonowanie rodziny, błędne lub złe wypełnianie ról społecznych powoduje jej destrukcje. Następnie przekazanie złych wzorców, z którymi identyfikują i utożsamiają się dzieci. W rodzinach dotkniętych dysfunkcją często występują u dzieci kłopoty z nauką, problemy wychowawcze, aż do wkraczania na drogę konfliktu z prawem.
Cel strategiczny :
WZMOCNIENIE POZYCJI RODZINY W OBLICZU JEJ KRYZYSU
Cele operacyjne :
1)Usprawnienie systemu wsparcia dla rodziny
2)Wypracowanie systemu współpracy z instytucjami i organizacjami zajmującymi się opieką i pomocą rodzinie
3)Stworzenie sieci placówek organizujących czas wolny dzieci i młodzieży
Zadania :
1)Utworzenie gminnej sieci świetlic dla dzieci i młodzieży
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
w Poroninie |
- Urząd Gminy
- Administracja Placówek Oświatowych
- Gminny Ośrodek Kultury
- Oddziały związku Podhalan
- Ośrodek Pomocy Społecznej
- Parafie
- Sponsorzy |
2005 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet GKRPA
- sponsorzy
- źródła zewnętrzne |
2)Stworzenie punktu informacji dla rodziców o możliwości kształcenia dzieci
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminne Centrum Informacji
|
- Szkoły
- Urząd Gminy
- Administracja Placówek Oświatowych
- Ośrodek Pomocy Społecznej
- Starostwo Powiatowe |
2006 - 2013 |
- budżet gminy |
3) Opracowanie programu wsparcia dla rodziców z problemami opiekuńczo - wychowawczymi
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Ośrodek Pomocy Społecznej
|
- Urząd gminy
- szkoły
- parafie
- PCPR
- ZOZ
- Ośrodki zdrowia
- Organizacje pozarządowe |
2007 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet OPS
- źródła zewnętrzne
|
4) Stworzenie punktu informacji o instytucjach i organizacjach zajmujących się opieką i pomocą rodzinie
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Ośrodek Pomocy Społecznej
|
- Urząd gminy
- ZOZ
- Ośrodki zdrowia
- GKRPA
- APO
- PCPR
- Parafie
- szkoły
- organizacje pozarządowe |
2006 - 2013 |
- budżet OPS |
5) stworzenie systemu stypendialnego dla młodzieży szkolnej
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Administracja Placówek Oświatowych |
- Urząd Gminy
- szkoły
- organizacje pozarządowe |
2007 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet APO
- źródła zewnętrzne |
II.Polityka wobec osób starszych i niepełnosprawnych
Starzenie się społeczeństwa staje się problemem powszechnym we współczesnym świecie. Rola i pozycja człowieka starego w nowoczesnym, zmodernizowanym społeczeństwie bardzo się zmieniła. Obecnie nie do końca można sprecyzować pojęcie – człowiek stary. Wiek biologiczny nie zawsze jest tożsamy ze zmianami psychofizycznymi, dlatego przyjmujemy, że tym pojęciem będziemy określać ludzi w wieku poprodukcyjnym, czy emerytalnym. Trzeba pamiętać, że starzenie się jest procesem, dlatego nie powinien to być okres nagłego wycofania się z życia społecznego, kulturalnego i towarzyskiego, ponieważ może to spowodować osamotnienie i izolację. Mając na uwadze strukturę rodzin, które nie są w pełni wydolne w zaspakajaniu potrzeb swoich najstarszych członków, istnieje potrzeba zbudowania sprawnego systemu pomocy, który będzie uwzględniał najważniejsze potrzeby ludzi starych.
Za niepełnosprawną należy uznać osobę, której stan psychiczny lub fizyczny, trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza, bądź uniemożliwia jej wypełnianie zadań życiowych i ról społecznych. Niepełnosprawność jest zjawiskiem wielopłaszczyznowym należy jednak uwzględnić w nim kontekst psychologiczny i społeczny. W społeczeństwie występują tendencje do izolacji i ograniczania udziału osób niepełnosprawnych w życiu społecznym i mimo poprawy w tej dziedzinie, niektóre formy dyskryminacji osób niepełnosprawnych stanowią nadal poważny problem. Stworzenie spójnego programu pomocy osobom niepełnosprawnym w znacznym stopniu poprawi sytuację tych osób.
Cel strategiczny :
UŁATWIENIE FUNKCJONOWANIA OSÓB STARSZYCH I NIEPEŁNOSPRAWNYCH
W ŚRODOWISKU LOKALNYM
Cele operacyjne :
1)Stworzenie osobom niepełnosprawnym i starszym warunków do aktywnego uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej
2)Poszerzenie i poprawa świadczonych usług
3)podnoszenie świadomości społeczeństwa o potrzebach i problemach ludzi starszych i osób niepełnosprawnych
4)Aktywizacja społeczeństwa, tworzenie grup samopomocowych i wolontariatu
Zadania :
1)Stworzenie systemu pomocy osobom starszym i niepełnosprawnym w ich środowisku lokalnym
a) utworzenie systemu usług opiekuńczych
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Ośrodek Pomocy Społecznej |
- Urząd Gminy
- ZOZ
- Ośrodki zdrowia
- organizacje pozarządowe |
2009 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet OPS
- źródła zewnętrzne |
b) stworzenie wolontariatu socjalnego
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Ośrodek Pomocy Społecznej
|
- Urząd Gminy
- ZOZ
- Ośrodki Zdrowia
- organizacje pozarządowe
- parafie
- PCPR |
2009 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet OPS
- źródła zewnętrzne |
2)Wypracowanie systemu współpracy z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz osób starszych i niepełnosprawnych
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Ośrodek Pomocy Społecznej |
- Urząd Gminy
- PCPR
- gminy sąsiadujące
- organizacje pozarządowe
|
2007 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet OPS |
3)Utworzenie mieszkań chronionych
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Urząd Gminy
|
- OPS
- Starostwo Powiatowe
- PCPR
- organizacje pozarządowe |
2010 |
- budżet gminy
- źródła zewnętrzne |
4)Diagnoza ilości, rodzajów i stopni niepełnosprawności mieszkańców gminy
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Ośrodek Zdrowia w Poroninie |
- inne ośrodki zdrowia
- Urząd Gminy
- ZOZ
- organizacje pozarządowe |
2006 |
- budżet gminy
- budżet OZ |
5)Utworzenie punktu informacji dla osób niepełnosprawnych
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Ośrodek Pomocy Społecznej
|
- Urząd gminy
- Ośrodki zdrowia
- PCPR
- Powiatowy Zespół ds. Orzekania Stopnia Niepełnosprawności
- organizacje pozarządowe |
2006 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet OPS |
III.Polityka wobec osób bezrobotnych
W ujęciu społecznym bezrobocie oznacza stan bezczynności zawodowej osób zdolnych do pracy, zgłaszających gotowość jej podjęcia, przy czym dochody z pracy są dla tych osób podstawą egzystencji. Konsekwencjami w funkcjonowaniu osób bezrobotnych i ich rodzin są przede wszystkim : obniżenie własnej wartości, poczucie bezsilności i beznadziejności oraz niepewności statusu społecznego, pogorszenie standardu życia, ubóstwo, izolacja społeczna, ograniczenie lub zaniechanie uczestnictwa w życiu kulturalnym i społecznym, stygmatyzacja, problem z zagospodarowaniem czasu wolnego. Konsekwencją społeczną jest m.in. ponoszenie przez społeczeństwo kosztów świadczeń na rzecz osób bezrobotnych.
Cel strategiczny :
WSPIERANIE AKTYWNOŚCI OSÓB BEZROBOTNYCH NA RYNKU PRACY
Cele operacyjne :
1)Wypracowanie modelu współpracy pomiędzy instytucjami zajmującymi się problemem bezrobocia
2)Dążenie do wyrównywania szans różnych grup społecznych
Zadania :
1)Zbudowanie sieci współpracy między instytucjami i organizacjami pracującymi na rzecz bezrobotnych
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminne Centrum Informacji i Promocji
|
- Urząd gminy
- PUP
- PCPR
- OPS
- organizacje pozarządowe
- pracodawcy |
2006 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet GCI |
2)Szkolenia dla osób bezrobotnych ( nauka autoprezentacji, nauka pisania i gromadzenia dokumentów[CV i itp.], nauka pracy na komputerze, obsługa ruchu turystycznego) { udostępnianie wiadomości internetowych, udostępnianie informacji o ewentualnych miejscach pracy}
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminne Centrum Informacji i Promocji
|
- Urząd gminy
- Starostwo Powiatowe
- PCPR
- PUP
- WUP
- organizacje pozarządowe
- pracodawcy |
2006 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet GCI
- źródła zewnętrzne |
IV.Polityka wobec zagrożeń
W toku prac warsztatowych określone zostały najważniejsze zagrożenia występujące na terenie gminy :
1.uzależnienia
2.przemoc
3.bezrobocie
4.choroby cywilizacyjne
5.zagrożenia epidemiologiczno – sanitarne
6.wzrost przestępczości,w tym nieletnich
7.ubożenie społeczeństwa
8.niewydolna opieka rodziców nad małoletnimi dziećmi
Cel strategiczny :
OGRANICZENIE ZAGROŻEŃ WYSTĘPUJĄCYCH W SPOŁECZEŃSTWIE
Cele operacyjne :
1)stworzenie atrakcyjnej oferty spędzania wolnego czasu
2)usprawnienie działań w ramach procedury “Niebieskiej Karty”
3)zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych
4)udzielanie rodzinom, w których występują problemy z uzależnieniem, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą,
5)prowadzenie działalności profilaktycznej i edukacyjnej w zakresie problemów alkoholowych i przeciwdziałaniu narkomanii
6)wspomaganie instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych służących rozwiązywaniu problemów alkoholowych, narkomanii, wspieranie zatrudnienia socjalnego
Zadania :
1)działalność Lokalnej Koalicji Przeciw Przemocy
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
|
- Urząd gminy
- Starostwo Powiatowe
- PCPR
- PUP
- WUP
- Policja
- OPS
- Sąd, Prokuratura
- organizacje pozarządowe |
2005 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet GKRPA
- źródła zewnętrzne |
2)działania terapeutyczno – informacyjne ; usprawnienie procedury “Niebieskiej karty”
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
|
- Urząd gminy
- Starostwo Powiatowe
- PCPR, OPS
- PUP
- WUP
- Policja
- Sąd, Prokuratura
- organizacje pozarządowe |
2005 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet GKRPA
- źródła zewnętrzne |
3)prowadzenie akcji profilaktyczno – edukacyjnych
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
|
- Urząd gminy
- Starostwo Powiatowe
- PCPR,
- OPS
- PUP
- WUP
- Policja
- Sąd, Prokuratura
- organizacje pozarządowe |
2005 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet GKRPA
- źródła zewnętrzne |
4)zwiększenie dostępności informacji o miejscach pomocy osobom z problemami
|
Instytucja koordynująca |
Partnerzy |
Okres |
Źródła finansowania |
|
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
|
- Urząd gminy
- Starostwo Powiatowe
- PCPR
- PUP
- WUP
- Policja
- OPS
- Sąd, Prokuratura
- organizacje pozarządowe |
2005 - 2013 |
- budżet gminy
- budżet GKRPA
- źródła zewnętrzne |
4. Zasady wdrażania strategii
Strategia jest dokumentem perspektywicznym, rysującym w sposób generalny kierunki prowadzonej działalności, stąd cele muszą odznaczać się stosunkowo dużym stopniem ogólności i dłuższą perspektywą czasową. Nie powinna ona obejmować szczegółowych sposobów realizacji celów, gdyż jest to funkcja wszystkich podmiotów polityki społecznej oraz innych konkretnych ramach zaproponowanych koordynowanych działań.
Narzędziami służącymi realizacji strategii są :
1.bieżące wykonywanie zadań zawartych w strategii
2.projekty
Projekty stanowić będą konkretyzację działań niezbędnych do osiągnięcia celów strategii. Ze względu na większy stopień szczegółowości charakteryzować się będą krótszym horyzontem czasowym.
5. Zasady monitorowania strategii
Monitoring strategii będzie stałym i ciągłym procesem obserwacji ilościowych i jakościowych zmian, mającym na celu zapewnienie informacji na temat skuteczności podejmowanych działań oraz ich zmianę w przypadku rozbieżności pomiędzy założeniami a rezultatami. Poprzez ustalenie zasad procesu monitoringu zapewniona zostanie bieżąca i etapowa kontrola realizacji programu.
Monitoring będzie obejmował następujące działania :
1)systematyczne zbieranie danych liczbowych oraz informacji dotyczących realizacji celów strategicznych
2)prowadzenie analiz porównawczych i tematycznych,
3)przygotowywanie sprawozdań instytucji koordynujących poszczególne zadania ukazujących stopień realizacji zapisów strategii po zakończeniu każdego roku budżetowego
4)ocenę osiągniętych rezultatów oraz określenie stopnia wykonania przyjętych celów i zadań
5)ocenę rozbieżności pomiędzy przyjętymi celami i działaniami a osiągniętymi rezultatami
6)analizę przyczyn rozbieżności oraz identyfikację obszarów wymagających podjęcia działań interwencyjnych,
7)planowanie zmian w strategii oraz wdrożenie przyjętych zadań.
Monitoring umożliwi obserwację dynamiki realizacji celów oraz zmian strukturalnych.
Programowane działania z uwagi na zmienność przepisów prawa w zakresie polityki społecznej ulegać będą modyfikacjom i w kolejnych latach realizacja strategii dostosowana będzie do obowiązujących regulacji prawnych.