Szkoła Podstawowa Nr 4 w Zawoi Przysłop
im. św. Rafała Kalinowskiego,
Szkoła Podstawowa Nr 4 w Zawoi Przysłop powstała w 1959 r. z inicjatywy i przy dużym wkładzie pracy społecznej mieszkańców. Uczniowie, rodzice i nauczyciele szkoły wychodząc naprzeciw reformie oświaty, postanowili działać na rzecz środowiska lokalnego pod hasłem „W ZGODZIE Z DEKALOGIEM I NATURĄ”.
Szkoła realizuje projekt pt. „Szkoła Edukacji Środowiskowej na Bursztynowym Szlaku”, który obejmuje działania na rzecz poszanowania i ochrony wartości przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych naszej miejscowości w powiązaniu z rozwojem lokalnym.
Szkoła funkcjonuje jako Ośrodek Edukacji Środowiskowej, którego działalność obejmuje: zajęć i imprez edukacyjnych (akcje, rajdy, konkursy, prace użyteczne), gospodarkę odpadami (selektywna zbiórka odpadów), oszczędzanie energii (termomodernizacja budynku, zastosowanie świetlówek energooszczędnych), poszanowanie zasobów wodnych (oczyszczalnia ścieków), zwiększanie bioróżnorodności otoczenia (przyszkolny teren edukacyjno-rekreacyjny).
Ośrodek wychodzi z ofertą edukacyjną na zewnątrz, dla „zielonych szkół” i grup zwiedzających tutejsze okolice, prowadzi zajęcia edukacyjne na szkolnej ścieżce dydaktycznej i w budynku szkoły.
W szkole powstała Izba Regionalna im. Franciszka Gazdy ze zbiorem cennych eksponatów: dawnych narzędzi, sprzętów, elementów stroju, fotografii. Społeczność szkolna zgromadziła i udokumentowała materiał historyczny i etnograficzny własnej małej ojczyzny” w postaci albumów, słowników gwary i nazw własnych, zbiorów legend, pieśni, gawęd. Piec chlebowy umożliwia odwiedzającym samodzielne przygotowywanie potraw regionalnych z wykorzystaniem tradycyjnych przepisów kulinarnych znanych mieszkańcom Przysłopia.
W szkole istnieje „Sklepik pod Magurką”, jako punkt sprzedaży wyrobów miejscowych twórców ludowych, pamiątek i wydawnictw regionalnych.
Szkoła została zaproszona do ogólnopolskiego programu Edukacja w Naturze otrzymując „ZIELONY CERTYFIKAT” I i II stopnia czyli znak jakości za działania na rzecz zrównoważonego rozwoju lokalnego.
W szkole mieści się siedziba Stowarzyszenia na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju „Przysłop”. Stowarzyszenie powstało w 2000 roku z inicjatywy nauczycieli szkoły. Zrzesza ludzi najbardziej aktywnych i chcących rozwiązywać problemy swojej miejscowości oraz działać na rzecz poprawy jakości życia z poszanowaniem lokalnych zasobów przyrodniczych i kulturowych.
