Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Brzesku, zwane w skrócie PCPR, zostało utworzone na mocy uchwały Rady Powiatu nr IV/14/99 z dnia 19 stycznia 1999 r. Jest ono samorządową jednostką organizacyjną wchodząca w skład powiatowej administracji zespolonej.
Centrum kieruje Dyrektor powoływany i odwoływany przez Zarząd Powiatu.
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie jest instytucją właściwą do wykonywania – bezpośrednio lub pośrednio, tzn. z uczestnictwem innych podmiotów – zadań z zakresu pomocy społecznej oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych
Instytucja ta działa przede wszystkim w oparciu o następujące ustawy;
1. Ustawę z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie
powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142
poz.1592 z późn. zm.),
2. Ustawę z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz.593 z późn. zm.),
3. Ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, póz.776 z późn. zm.),
4. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia
25 czerwca 2002 r.w sprawie określenia
rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 z późn.
zm.),
5. Ustawę z dnia 9 listopada 2000 roku o repatriacji (Dz.U.
Nr 106, póz. 1118 z późn. zm.),
6. Ustawę z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia
psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 z późn. zm.),
Czołowe miejsce w regulowaniu zadań PCPR zajmuje ustawa o pomocy społecznej, które weszła w życie dnia 1 maja 2004 r. Na mocy art. 19 i 20 tejże ustawy, do zadań powiatu z zakresu pomocy społecznej należy
1) Opracowanie, realizacja i koordynowanie powiatowej
strategii rozwiązywania problemów społecznych,
ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy
społecznej, wspierania osób niepełnosprawnych
i innych , których celem jest integracja osób i rodzin
z grup szczególnego ryzyka – po konsultacji z
właściwymi terytorialnie gminami,
2) Prowadzenie specjalistycznego poradnictwa,
3) Udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach,
4) Organizowanie opieki w rodzinach zastępczych, udzielanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie umieszczonych w nich dzieci oraz wypłacanie wynagrodzenia z tytułu pozostawania w gotowości przyjęcia dziecka albo świadczonej opieki i wychowania niespokrewnionym z dzieckiem zawodowym rodzinom zastępczym,
5) Prowadzenie ośrodka interwencji kryzysowej,
6) Zapewnienie opieki i wychowywania dzieciom całkowicie lub częściowo pozbawionym opieki rodziców oraz dzieciom niedostosowanym społecznie, w szczególności poprzez prowadzenie i organizowanie ośrodków adopcyjno - opiekuńczych, placówek opiekuńczo-wychowawczych, w tym ognisk wychowawczych, świetlic i klubów środowiskowych o zasięgu ponadgminnym dla dzieci i młodzieży, a także tworzenie i wdrażanie programów pomocy dziecku i rodzinie,
7) Pokrywanie kosztów utrzymania dzieci z terenu powiatu , umieszczonych w placówkach opiekuńczo -wychowawczych i rodzinach zastępczych, również na terenie innego powiatu,
8) Przyznawanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz kontynuowanie nauki osobom opuszczającym placówki opiekuńczo-wychowawcze typu rodzinnego i socjalizacyjnego, domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, rodziny zastępcze i schroniska dla nieletnich, zakłady poprawcze lub specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze lub młodzieżowe środki wychowawcze, oraz pomoc w integracji ze środowiskiem dla mających braki w przystosowaniu się do życia,
9) Prowadzenie mieszkań chronionych dla osób z terenu więcej niż jednej gminy oraz powiatowych ośrodków wsparcia,
10) Pomoc w integracji ze środowiskiem osobom mającym status uchodźcy oraz mającym trudności w przystosowaniu się do życia, po zwolnieniu z zakładu karnego,
11) Prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu ponadgminnym i umieszczanie skierowanych tam osób,
12) Zapewnienie szkolenia i doskonalenia zawodowego kadr pomocy społecznej z terenu Powiatu,
13) Doradztwo metodyczne dla kierowników pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej z terenu Powiatu,
14) Sporządzanie bilansu potrzeb powiatu w zakresie pomocy społecznej,
15) Pomoc uchodźcom w zakresie indywidualnego programu integracji oraz opłacanie za te osoby składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym,
16) Pomoc repatriantom w zakresie określonym ustawą o repatriacji,
17) Realizacja zdań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin, i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia,
Stosownie do postanowień art. 112 ustawy o pomocy społecznej, zadania pomocy społecznej w powiatach wykonują jednostki organizacyjne - powiatowe centra pomocy rodzinie.
W indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości powiatu decyzje administracyjne wydaje starosta lub z jego upoważnienia Dyrektor PCPR. Ponadto:
- Dyrektor PCPR może wytaczać na rzecz obywateli powództwa o roszczenia alimentacyjne.
- Dyrektor PCPR może kierować wnioski o ustalenie niezdolności do pracy, niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do organów określonych odrębnymi przepisami.
- Dyrektor PCPR współpracuje z sądem w sprawach dotyczących opieki i wychowania dzieci pozbawionych całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej.
- Dyrektor PCPR przedkłada sądowi, co najmniej raz w roku, wykaz rodzin zastępczych, o których mowa w art. 74 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej
- Dyrektor PCPR składa radzie powiatu coroczne sprawozdanie z działalności centrum oraz przedstawia wykaz potrzeb w zakresie pomocy społecznej. Na tej podstawie rada powiatu opracowuje i wdraża lokalne programy pomocy społecznej.
- Starosta może upoważnić Dyrektora PCPR do zawierania i rozwiązywania umów cywilnoprawnych z rodzinami zastępczymi w sprawie powierzenia dziecka.
- Zarząd powiatu zatrudnia kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, po zasięgnięciu opinii Dyrektora PCPR
- Starosta przy pomocy PCPR sprawuje nadzór nad działalnością rodzinnej opieki zastępczej, ośrodków adopcyjno opiekuńczych, jednostek specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, oraz ośrodków wsparcia, domów pomocy społecznej i placówek opiekuńczo wychowawczych.
Stosownie do art. 19 pkt 2 i 5 ustawy o pomocy społecznej, PCPR prowadzi specjalistyczne poradnictwo i interwencję kryzysową. Funkcję tę spełniają: Ośrodek Interwencji Kryzysowej i Biuro Porad Obywatelskich – jednostki te działają w PCPR. Poradnictwo w ramach Biura Porad Obywatelskich jest świadczone po godzinie 14:00.
Poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, jest świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych, bez względu na posiadany dochód.
Poradnictwo prawne realizuje się przez udzielanie informacji o obowiązujących przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego, ochrony praw lokatorów.
Poradnictwo psychologiczne realizuje się przez procesy diagnozowania, profilaktyki i terapii.
Poradnictwo rodzinne obejmuje szeroko rozumiane problemy funkcjonowania rodziny, w tym problemy wychowawcze w rodzinach naturalnych i zastępczych oraz problemy opieki nad osobą niepełnosprawną,
a także terapię rodzinną.
Interwencja kryzysowa stanowi zespół działań podejmowanych na rzecz osób i rodzin, w tym dotkniętych przemocą, w celu zapobiegania lub pogłębiania się występujących dysfunkcji.
Interwencją kryzysową obejmuje się osoby i rodziny bez względu na posiadany dochód.
W ramach interwencji kryzysowej udziela się w szczególności poradnictwa specjalistycznego oraz schronienia dostępnego przez całą dobę.
Z kolei ustawa o rehabilitacji nakłada na powiat następujące zadania:
1) Organizowanie – ze środków zapewnianych przez PFRON - rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych poprzez:
a) warsztaty terapii zajęciowej,
b) turnusy rehabilitacyjne,
c) zespoły ćwiczeń fizycznych usprawniających
psychoruchowe, rekreacyjnych i sportowych oraz inne
zespoły aktywności społecznej, zgodnie z potrzebami
osób niepełnosprawnych,
2) Podejmowanie - przy pomocy PFRON - działań zmierzających do ograniczenia skutków niepełnosprawności i likwidacji barier utrudniających osobom niepełnosprawnym funkcjonowanie
w społeczeństwie, w szczególności poprzez likwidację barier architektonicznych, technicznych
i w komunikowaniu się,
3) Organizowanie – ze środków zapewnianych przez PFRON - rehabilitacji zawodowej niepełnosprawnych poprzez
a)udzielanie osobom niepełnosprawnym pożyczek na rozpoczęcie działalności gospodarczej albo rolniczej,
b) umarzanie pożyczek udzielanych osobom niepełnosprawnym na rozpoczęcie działalności gospodarczej albo rolniczej
c) udzielanie dofinansowania oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuację działalności gospodarczej albo rolniczej,
d) dokonywanie zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na przystosowanie istniejących stanowisk pracy lub nowych stanowisk pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności osób bezrobotnych lub poszukujących pracy i nie pozostających w zatrudnieniu, skierowanych do pracy przez Powiatowy Urząd Pracy,
e) dokonywanie zwrotu kosztów adaptacji pomieszczeń zakładu stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, kosztów adaptacji lub nabycia urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej funkcjonowanie w zakładzie pracy oraz rozpoznania przez służby medycyny pracy potrzeb osób niepełnosprawnych wynikających z ich niepełnosprawności
f) dokonywanie zwrotu kosztów poniesionych na szkolenia osób niepełnosprawnych,
4) Opracowywanie i przedstawianie planów zadań i informacji z prowadzonej działalności oraz ich udostępnianie na potrzeby samorządu województwa oraz Rady Powiatu,
5) Podejmowanie innych działań, wynikających z rozeznanych potrzeb,
6) Realizacja innych zadań przewidzianych w przepisach prawnych.
Sposób działania jednostki i jej zadania reguluje również statut
Opracowanie: Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, Wprowadzenie: Bartłomiej Gogola, Grzegorz Dymek - zmiana z dnia 13.06.08 r., 2008-06-13