- Patron, Historia szkoły, Budynek -

Patron.

  Władysław Orkan (właściwie Franciszek Smreczyński, poprzednie nazwisko Smaciarz, zmienione w 1898 r.) urodził się w 1875 roku w Porębie Wielkiej pod Limanową. Do historii literatury przeszedł jako jeden z najwybitniejszych pisarzy Młodej Polski i "piewca ziemi gorczańskiej". Wśród tej przyrody, w ciągłym kontakcie z halami, lasami i pastwiskami, formowała się góralska umysłowość Orkana, wzrastała miłość i przywiązanie do ziemi, nędznej, lecz przecież najpiękniejszej - bo własnej, o której w jednym z wierszy tak pisał:
"Szara kraino jałowców i polan!
Bardzo mi droga sercu od kołyski!
Przed żadną siłą nie uginam kolan-
Lecz Tobie jestem pokorny i niski.
I tak się korzę przed Twoim ubóstwem,
Jak dziady moje przed pogańskim bóstwem".
Orkan pochodził z biednej rodziny chłopskiej. Szczególną rolę w jego życiu odegrała matka - Katarzyna Smreczyńska. O niej to w notatce autobiograficznej Orkan napisał:

"...Wszystko, co mam,
zawdzięczam w pierwszym rzędzie matce,
którą uważam za istotę genialną.
Jestem ino dalszym ciągiem jej, ale "in minus"..."

Dzięki jej poświęceniu i mądrości życiowej Orkan mógł się uczyć w czteroklasowej szkole przyklasztornej, a potem w gimnazjum Św. Jacka w Krakowie.

Nauka nie przyniosła mu znaczących sukcesów. Największe zainteresowanie wykazywał literaturą piękną, a szczególne miejsce wśród czytanych przez niego książek zajmowała proza społeczno- polityczna.
Młody buntownik z Poręby Wielkiej, chodzący często w podartych spodniach i połatanych butach, by podkreślić swoje oburzenie dla możnych tego świata, wynalazł dla siebie oryginalny pseudonim- Orkan.
Słowo to oznacza wiatr o wielkiej sile niszczycielskiej. Tym mianem podpisuje pierwsze drukowane teksty, gdyż ustawy austiackie zabraniały umieszczania utworów w czasopismach uczniom gimnazjalnym.

W szkole redagował Orkan gazetki zawierające między innymi jego wiersze utrzymane w buntowniczej tonacji. Większość czasu Orkan poświęcał na literaturę i teatr, zaniedbując naukę. Gimnazjum nie ukończył, postanawiając poświęćić się całkowicie swej wielkiej pasji- pisarstwu. Tak więc opuszczał Orkan gimnazjum krakowskie bez świadectwa dojrzałości, za to z pękatymi brulionami, a nawet drukowanymi utworami, które świadczyły o jego niewątpliwym talencie.
Wraca do Poręby Wielkiej, rodzinnej wsi, gdzie gospodaruje i pisze.

Od 1895 roku Orkan związał się ze środowiskiem krakowskich modernistów, do których wstęp ułatwiły mu oryginalne utwory debiutanckie oraz przyjaźń z Kazimierzem Przerwą-Tetmajerem i Ignacym Maciejowskim.
Kolejny etap w jego życiu to podróże do Włoch i Szwajcarii. Ale nawet wtedy nie traci kontaktu z rodzinną wsią.
W czasie I wojny światowej, jako oficer, brał udział w walkach Legionów Polskich. Przyjaźnie z towarzyszami broni utrzymywał do końca życia, mimo późniejszego rozczarowania systemem rządów, jaki nastąpił po 1926 roku.

Ostatni okres życia Orkana wypełniła, oprócz pracy literackiej, działalność społeczna dla środowiska lokalnego i artystycznego Podhala. Ważnym dla niego przedsięwzięciem stało się szerzenie idei regionalizmu, które były rozwinięciem i modyfikacją koncepcji S. Witkiewicza.
W różnorodnym dorobku literackim Orkana szczególne miejsce zamują powieści "W roztokach", "Komornicy", dramat "Franek Rakoczy", "Listy ze wsi" (teksty z pogranicza publicystyki, gawedy i zbeletryzowanego reportażu) oraz poezje, w których utrwalił on pejzaż skalistej "krainy kęp".

Swe pracowite życie zakończył Orkan w 1930 roku w Krakowie. Na zdjęciu wykonanym po śmierci pisarza widać łagodnie uśmiechniętą twarz; wydaje się, że to tylko spokojny sen utrudzonego dniem codziennym człowieka...

Dla mieszkańców Podhala i Gorców Władysław Orkan jest postacią wciąż obecną w ich świadomości, czego dowodem są pomniki, szkoły, instytucje wychowawcze, ulice noszące jego imię, muzeum w Rabce przechowujące obrazy namalowane przez Orkana, a także rezerwat turystyczny w Gorcach na północnych odnogach Turbacza. W zachowanym tam domu rodzinnym Orkana, tzw. Orkanówce" znajduje się muzeum pisarza.

Notę biograficzną przygotowała mgr Beata Jonarska.

powrót

Historia szkoły.

1945 W styczniu Antoni Bieda i Stanisław Ceglarz tworzą na bazie tajnego nauczania prywatne Miejskie Gimnazjum i Liceum Koedukacyjne, w skład którego wchodziło czteroklasowe gimnazjum i dwuletnie liceum o profilu matematyczno-fizycznym i humanistycznym.
21 lutego odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Pedagogicznej w składzie: A. Bieda, J. Bednarz, Ł. Borysiuk, D. Borysiukowa, J. Chrobaczek, H. Czarnyński, Sz. Gajewski, W. Hłyń, J. Kalisz, W. Kapturkiewicz, P. Podgórny, M. Pośkówna, Ks. S. Pycior, A. Sidorowiczowa, W. Sułkowski, P. Wróbel, W. Wietrzny, J. Żuławska.
26 lutego rozpoczęły się zajęcia dydaktyczne w budynku obecnej Szkoły Podstawowej Nr 1. Utworzono siedem oddziałów klas pierwszych, dwa oddziały klas drugich, jedną klasa trzecią, jedną klasę czwartą - gimnazjum oraz pierwszą licealną i drugą licealną o profilu matematyczno- fizycznym i humanistycznym.
29 kwietnia założono Związek Harcerstwa. Drużynę żeńską prowadziła E. Naturska, a drużynę męską Sz. Gajewski.
W czerwcu szkołę przeniesiono do budynku w Sowlinach, który wydzierżawiono od Zjednoczenia Przedsiębiorst Naftowych CPN. Remont trwał od 15 maja do 13 czerwca i kosztował około 120 tys. zł.
9 lipca rozpoczął się pierwszy egzamin maturalny. Rada Pedagogiczna dopuściła do matury z drugiej klasy licealnej dwudziestu jeden uczniów ( dziewięciu z postępami bardzo dobrymi, jedenastu z dobrymi, jednego z dostatecznymi).
31 lipca zakończenio pierwszy rok nauki.
We wrześniu na prośbę Dyrektora, Wydział Powiatowy w Limanowej przejął finansowanie kosztów rzeczowych zakładu. Szkoła przyjmuje nazwę Powiatowe (Koedukacyjne) Liceum i Gimnazjum w Limanowej.
1946 28 marca decyzją Wydziału Powiatowego zatwierdzony został Statut szkoły, w którym czytamy m.in. "...właścicielem szkoły jest Powiatowy Związek Samorządowy w Limanowej".
6 maja Związek Samorządowy otrzymał z KOSK zezwolenie na otwarcie i prowadzenie Koedukacyjnego Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Limanowej, a 18 czerwca Ministerstwo Oświaty nadało zakładowi uprawnienia szkoły państwowej na rok szkolny 1945/46 i 1946/47. Uprawnienia szkoły państwowej do odwołania zakład otrzymał dopiero 6 marca 1948 roku.
1947 Realizując instrukcję Ministerstwa Oświaty z dnia 21 maja w sprawie organizacji roku szkolnego 1947/48 połączono Gimnazjum i Liceum w czteroletnie liceum. 
1948 W następstwie instrukcji Ministerstwa Oświaty z dnia 4 maja z nowym rokiem szkolnym Liceum weszło w skład jedenastoletniej szkoły ogólnokształcącej, jako klasy VIII-XI. 
1949 Po kilkuletnich staraniach Dyrekcji, Ministerstwo Oświaty wydało zarządzenie z dnia 18 marca w sprawie utworzenia Państwowej Szkoły Ogólnokształcącej stopnia licealnego w Limanowej z mocą obowiązującą od 1 kwietnia.
Po upaństwowieniu szkoły obowiązki dyrektora przejął mgr Szczepan Gajewski. Mgr Antoni Bieda został powołany na dyrektora utworzonego w 1945 r. Liceum Pedagogicznego. 
1953 Pierwszym sekretarzem i księgowym szkoły była Pani Maria Geilhofer (04.1945- 08.1953).
1 września stanowisko to objęła Pani Irena Kunicka- Augustyńska, która pracuje do chwili obecnej. 
1954 Z polecenia Wydziału Oświaty z dniem 15 listopada obowiązki dyrektora przejął mgr Wilhelm Tabor. 
1956 Decyzją Rady Pedagogicznejz dnia 12 września utworzono filię nowosądeckiego trzyletniego Liceum Ogólnokształcącego dla Pracujących. Działało o 1976 r.
1960 Z inicjatywy dyr W. Tabora i Komitetu Rodzicielskiego rozpoczęto budowę obecnego liceum. 
1961 Na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 1961r. szkoła stała się samodzielną jednostką o nazwie "Liceum Ogólnokształcące w Limanowej". 
1963 1 lipca oddano do użytku nowy budynek liceum.
Z dniem 1 września z-cą dyrektora został mgr Józef Zboś. Funkcję tę pełnił do 31 lipca 1979r. Od 1 stycznia do 29 marca 1982 był dyrektorem (choroba mgr A.Biedronia). 
1964 Rok szkolny rozpoczęło 714 uczniów w 18 oddziałach, co zmusiło dyrekcję do wprowadzenia nauki na dwie zmiany. W następnym roku szkolnym liczba uczniów wzrosła do 796 (21 oddziałów). 
1967 Na posiedzeniu Rady pedagogicznej w dniu 12 marca ustalono, na wniosek dyr W.Tabora i prof. Marii Czerw, iż szkoła będzie nazwana imieniem Władysława Orkana piewcy Podhala i Ziemi Limanowskiej.
1968 11 listopada w piędziesiątą Rocznicę Odzyskania Niepiodległości nadano szkole imię Władysława Orkana, a komitet rodzicielski przekazał ufundowany sztandar. Władysław Jania, adiunkt ASP w Warszawie, wykonał płaskorzeźbę Orkana na frontonie budynku oraz rzeźbę w drewnie.
1970 Od wrześna wprowadzono w klasach trzecich i czwartych zajęcia fakultatywne w grupach przedmiotowych: humanistycznej, matematyczno- fizycznej, biologiczno- chemicznej, geograficzno- ekonomicznej i językowej. Dalszym wyrazem zmian było wprowadzenie profili nauczania: matematyczno- fizycznego (1970), humanistycznego (1971), biologiczno- chemicznego (1973) 
1972 Z dniem 1 września kierowanie szkołą przejął mgr Stanisław Zaczyński. 
1974 Jesienią w Liceum rozpoczęło działalność Zaoczne Średnie Studium Zawodowe- kierunek Społeczno- Prawny. 
1975 W związku ze zmianą podziału administracyjnego kraju, obsługę finansową Liceum przejął z dniem 1 stycznia Miejski Zespół Ekonomiczno- Administracyjny Szkół, a nadzór i finansowanie od 1 lipca Kuratorium Oświaty i Wychowania w Nowym Sączu. 
1976 Z dniem 1 września stanowisko dyrektora objął mgr Adam Biedroń. 
1977-78 W tych latach dokonano gruntownej modernizacji szkoły. 
1983 Ponowny wzrost liczby oddziałów Liceum umożliwił powołanie od 1 września zastęcy dyrektora, którym został mgr Henryk Jurowicz. Funkcję tę pełnił do 31 sierpnia 1985 r.  1985 Od 1 września nastąpiła kolejna zmiana w kierownictwie szkoły. Dyrektorem Liceum została mianowana mgr Anna Jasica, zastępcą dyrektora - mgr Janina Szewczyk.
21 września zorganizowano obchody czterdzistolecia Liceum, w którym wzięło udział 250 absolwentów.
1986 W następstwie kolejnych zmian programowych zaczęto wprowadzać uzupełniające przedmioty nauczania takie jak: wybrane zagadnienia z pedagogiki i psychologii, ochrona i kształtowanie środowiska, religioznawstwo (klasy czwarte).
W roku tym, uchwałą Rady Pedagogicznej, zaczął obowiązywać pięciodniowy tydzień pracy (wolne soboty).
1987 Liceum Ogólnokształcące im. Wł. Orkana zostało ponownie samodzielną jednostką budżetową. Stanowisko księgowej objęła Pani Anna Gawlik.
W maju, w ramach eksperymentu, trzynastu abiturientów zdawało maturę łącznie z egzaminem wstępnym na WSP w Krakowie. Dziesięć osób zdało i zostało przyjętych na studia. Eksperyment powtórzono w roku następnym (czternastu zdawało, jedenastu - zdało).
1989 W lipcu grupa młodzieży wraz z opiekunem wzięła udział w IX Spotkaniach Ginsburskich w Siegen na terenie RFN. Przygotowano program muzyczno-taneczny popularyzujący folklor Ziemi Limanowskiej.
1991 Od 1 września funkcję dyrektora pełni mgr Stanisław Szewczyk, zastępcą został mgr Franciszek Bieda.
1992 W dniach od 26 kwietnia do 9 maja przebywała młodzież w Instytucie Court Etienne w Belgii, na europejskim spotkaniu nad rzeką Dyle (Euro-Dyle), rozpoczynając współpracę i wymianę między szkołami.
Kontynując współpracę polsko-niemiecką, w lipcu wyjechała młodzież na 11 spotkanie Ginsburskie zorganizowane k/Leeds w Anglii. W drodze powrotnej zwiedzano Londyn.
Decyzją Kuratorium Oświaty w Nowym Sączu, z dnia 3 sierpnia ustalono dla Liceum (na wniosek Dyrektora) numer porządkowy I, wyrażony cyfrą rzymską (I Liceum Ogólnokształcące im. Wł. Orkana w Limanowej).
1 września uruchomiono pracownię komputerową. 8 września rozpoczął pracę w Liceum Pan Hugh Nicholas, pierwszy emisariusz z organizacji Teachers For Poland z Hereford w Walii.
1993 Od 5 do 13 maja przystąpiono do strajku nauczycieli, w następstwie sporu zbiorowego NSZZ "Solidarność" z Rządem RP.
Od września podstawowym aktem prawnym, na podstawie którego działa szkoła, jest Statut I Liceum Ogólnokształcącego opracowany przez szkolną komisję, a zatwierdzony przez Kuratorium Oświaty w Nowym Sączu.
W październiku reaktywowano społeczne przedstawicielstwo rodziców pod nazwą "Komitet Pomocy Szkole" wspierające finansowo modernizację i rozbudowę Liceum.
1994 Na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego Liceum przejęło w zarząd stadion sportowy. 
1995 Uroczyste obchody piećdziesięciolecia Liceum. 
1996 Podpisanie umowy o Partnerstwie Szkół z Gimnazjium Fritza-Reutera w Kuhlungsborn (Niemcy). 
1998 Zawarcie umowy o Wymianie Młodzieży z Instytutem Joanny d'Arc w Gex (Francja). 
2000 Otwarcie i oddanie do użytku nowego skrzydła szkoły.
W szkole wymieniono starą kotłownię na ekologiczną kotłownię gazową. 
2001 Uroczyste otwarcie nowej pracowni komputerowej i multimedialnego centrum informacji, które szkoła otrzymała w ramach ministerialnego programu komputeryzacji szkół. 

powrót 

Budynek.

 Pracownia komputerowa (15 komputerów Intel 800MHz, 128 MB RAM). Serwer sieciowy OPTIMUS Lan Server i wspaniałe warunki pracy jak widać.

 Multimedialne Centrum Informacji- do dyspozycji uczniów 7 komputerów  z dostępem do Internetu, kolorowa drukarka, skaner.

 Biblioteka szkolna, a jednocześnie siedziba i warsztat pracy redakcji szkolnej gazetki "CDN ".

powrót