Prawo ochrony środowiska określa zbiór  przepisów prawnych, którego przedmiotem jest środowisko oraz jego elementy, obejmujący przepisy dotyczące ochrony przyrody i ochrony środowiska.
Podstawy prawne w tym zakresie wytycza:
· Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. – artykuły: art.5, art.31 ust.3, art.68 ust.4, art.74, art.86 (Dz.U.78/97 poz.483)

Nowe uregulowania prawne w zakresie ochrony środowiska zawierają:

A. USTAWY PODSTAWOWE

1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r.  Prawo ochrony środowiska  (Dz.U. 62/2002 poz.627 zpz)

Ustawa tworzy nowe podstawy ochrony wszystkich elementów środowiska oraz środowiska jako całości. Zawiera kompleksowe  uregulowania w zakresie ochrony powietrza, ochrony przed hałasem i przed polami elektromagnetycznymi oraz, w miarę możliwości, ujednolica wymagania i procedury w zakresie ochrony środowiska. Przepisy ustawy  wprowadzają:  zasadę przezorności, zasadę zintegrowanego podejścia do ochrony środowiska, zasadę uspołecznienia procesu decyzyjnego w dziedzinie ochrony środowiska. W zagadnieniach m.in. ochrony wód, ochrony przed odpadami ustawa odsyła do ustaw działowych z tego zakresu.

2. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 100/2001 poz.1085 zpz)

Ustawa podaje daty wejścia w życie wymienionych ustaw i ustala kalendarz działań ekologicznych w latach 2002- 2010.

3. Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U. 97/2001 poz.1051)

Ustawa określa strategiczne zasoby naturalne oraz ustala zasady gospodarowania nimi z uwzględnieniem podziału państwa na obszary dorzeczy i regiony wodne.
 
B. USTAWY DZIAŁOWE

4. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 115/2001 poz.1229 zpz)

 Ustawa ta reguluje całokształt zagadnień związanych z gospodarowaniem wodami, które ma być realizowane zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Jednym z elementów gospodarowania wodami jest zarządzanie zasobami wodnymi, które w skali kraju realizowane będzie z uwzględnieniem podziału państwa na obszary dorzeczy i regiony wodne. Ustawa reguluje także kwestie dotyczące własności wód i gruntów pokrytych wodami, obowiązki właścicieli  i użytkowników wód, zasady i warunki korzystania z zasobów wodnych. Określa także szczegółowe  zadania organów administracji publicznej i administracji rządowej niezespolonej.

5. Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków  (Dz.U. 72/2001 poz.747 zpz)

Ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, a także ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów.

6. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. 62/2001 poz.628 zpz)

Ustawa określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów.

7. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. 63/2001 poz.638 zpz)

Ustawa określa wymagania, jakim muszą odpowiadać opakowania ze względu na zasady ochrony środowiska oraz sposoby postępowania z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, zapewniające ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Zapisy ustawy nakładają na producentów i importerów opakowań lub produktów w opakowaniach obowiązki m.in.: ograniczania ilości i negatywnego oddziaływania na środowisko substancji stosowanych do produkcji opakowań, znakowania opakowań.

8. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej  (Dz.U. 63/2001 poz.639 zpz)

Zawarte w ustawie uregulowania określają obowiązki przedsiębiorców wprowadzających na rynek krajowy tzn. zarówno wytwarzających jak i importujących wymienione w ustawie  produkty uciążliwe dla środowiska (m.in. oleje, akumulatory, urządzenia chłodnicze) oraz produkty w opakowaniach. W myśl zasady „zanieczyszczający płaci”  nałożono na przedsiębiorcę wytwarzającego lub importującego wymienione w załącznikach do ustawy produkty lub produkty w opakowaniach, obowiązek zapewnienia odzysku i recyklingu  odpadów powstałych z tych produktów.

C. USTAWY ZWIĄZANE Z DZIAŁALNOŚCIĄ w ŚRODOWISKU

9. Ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz.U. 11/2001 poz.84 zpz)

Ustawa określa warunki, zakazy lub ograniczenia produkcji, wprowadzania do obrotu lub stosowania substancji i preparatów chemicznych, w celu ochrony przed szkodliwym wpływem tych substancji i preparatów na zdrowie człowieka lub na środowisko.

10. Ustawa z dnia 2 marca 2001 r. o postępowaniu z substancjami zubożającymi warstwę ozonową (Dz.U. 52/2001 poz.537 zpz)

Ustawa ma na celu ograniczanie negatywnego oddziaływania niektórych substancji chemicznych na stratosferyczną warstwę ozonową Ustawa wprowadza  kontrolę postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową, polegającą na ustanawianiu zakazów i ograniczeń dotyczących ich produkcji, obrotu i użytkowania oraz sprawowaniu nadzoru nad przestrzeganiem tych zakazów. 

11. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 o rolnictwie ekologicznym
(Dz.U. 93/2004 poz.898)

Ustawa określa zadania i właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie rolnictwa ekologicznego.

12. Ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych  (Dz.U. 76/2001 poz.811 zpz)
Ustawa reguluje: zamknięte użycie organizmów genetycznie zmodyfikowanych,  ich zamierzone uwalnianie  do środowiska, w celach innych niż wprowadzanie do obrotu, wprowadzanie do obrotu produktów zawierających organizmy genetycznie zmodyfikowane,  wywóz za granicę i tranzyt organizmów genetycznie zmodyfikowanych , właściwość organów administracji rządowej do spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych.

Pełne teksty ustaw oraz aktów wykonawczych do nich dostępne są na stronach internetowych:
· Ministerstwa  Środowiska www.mos.gov.pl,
· Sejmu RP  www.isip.sejm.gov.pl