Na podstawie art. 18 pkt 1 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.), art. 91 ust. 3, 5 i 7 i art. 84 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), Sejmik Województwa Małopolskiego uchwala, co następuje:

§ 1.

Uchwala się „Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego” w brzmieniu załącznika do niniejszej uchwały.

§ 2.

Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Województwa Małopolskiego.

§ 3.

Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego.

Uzasadnienie  

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) w art. 91 ust. 3 i 5 nakłada na sejmik województwa obowiązek uchwalania programów ochrony powietrza dla stref ochrony powietrza, w których przekroczone zostały poziomy dopuszczalne i poziomy docelowe substancji w powietrzu.

Kompetencję powyższą Sejmik Województwa Małopolskiego przejął z dniem 1 stycznia 2008 r. od Wojewody Małopolskiego na mocy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 z późn. zm.).

Niniejszy Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego stanowi równocześnie aktualizację programów ustanowionych rozporządzeniami Wojewody Małopolskiego w latach 2005-2006 dla następujących stref:

1)     miasto Tarnów – rozporządzenie Nr 63/05 z dnia 29 listopada 2005 r. (Dz. U. Woj. Małopolskiego Nr 649 poz. 4429),

2)     powiat tatrzański – rozporządzenie Nr 69/05 z dnia 23 grudnia 2005 r. (Dz. U. Woj. Małopolskiego Nr 748 poz. 5404),

3)     Aglomeracja Krakowska – rozporządzenie Nr 70/05 z dnia 23 grudnia 2005 r. (Dz. U. Woj. Małopolskiego Nr 749 poz. 5405),

4)     miasto Nowy Sącz – rozporządzenie Nr 96/06 z dnia 11 grudnia 2006 r. (Dz. U. Woj. Małopolskiego Nr 930 poz. 5723),

5)     powiat krakowski – rozporządzenie Nr 99/06 z dnia 28 grudnia 2006 r.(Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2007 Nr 1 poz.1).

Na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 z późn. zm.), powyższe akty prawa miejscowego tracą moc z dniem wejścia w życie niniejszej uchwały.

Ocena poziomów substancji w powietrzu w danej strefie oraz klasyfikacja stref przeprowadzana jest przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podstawie art. 89 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wyniki oceny oraz klasyfikacja stref za rok 2007 przekazana przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do Marszałka Województwa Małopolskiego w dniu 9 kwietnia 2008 r. wykazała przekroczenia poziomów dopuszczalnych (w przypadku zanieczyszczeń: pyłu PM10, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki) oraz poziomów docelowych (w przypadku benzo(α)pirenu) w następujących strefach w województwie małopolskim:

1)     Aglomeracja Krakowska – pył PM10, dwutlenek azotu, benzo(α)piren,

2)     strefa miasto Tarnów – pył PM10, benzo(α)piren,

3)     strefa miasto Nowy Sącz – pył PM10, benzo(α)piren,

4)     strefa chrzanowsko-olkuska – pył PM10, dwutlenek azotu, dwutlenek siarki, benzo(α)piren,

5)     strefa krakowsko-wielicka – pył PM10, benzo(α)piren,

6)     strefa miechowsko-proszowicka – pył PM10, benzo(α)piren,

7)     strefa bocheńsko-brzeska – pył PM10, benzo(α)piren,

8)     strefa myślenicko-suska – pył PM10, benzo(α)piren,

9)     strefa nowotarsko-tatrzańska – pył PM10, benzo(α)piren.

Zgodnie z art. 91 ust. 3 i 5 sejmik województwa określa w drodze uchwały program ochrony powietrza w terminie 15 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref.

Zakres programu ochrony powietrza został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza (Dz. U. Nr 38, poz. 221). Program ten powinien składać się z części opisowej, części wyszczególniającej zadania i ograniczenia wynikające z realizacji programu oraz uzasadnienia zakresu określonych i ocenionych zagadnień.

Wykonawcą opracowania wyłonionym w trybie przetargu nieograniczonego jest Atmoterm S.A. z Opola.

Działania mające na celu poprawę jakości powietrza zostały ukierunkowane na dwa główne źródła emisji powodujące powstawanie przekroczeń:

1)     ograniczenie emisji liniowej poprzez realizację planów strategicznych związanych z wyprowadzeniem ruchu tranzytowego z centrów miast,

2)     ograniczenie emisji powierzchniowej z indywidualnych systemów ogrzewania mieszkań.

Zadania związane z ograniczaniem emisji powierzchniowej zostały przypisane gminom, które powinny tworzyć Programy Ograniczania Niskiej Emisji (PONE), w ramach których mieszkańcy otrzymywaliby dofinansowanie do wymiany tradycyjnych kotłów węglowych na nowoczesne kotły retortowe, kotły gazowe, olejowe lub odnawialne źródła energii oraz do podłączania do miejskich sieci ciepłowniczych.

Ujęte zostały również działania specyficzne dla niektórych stref: utworzenie „strefy ograniczonej emisji komunikacyjnej” dla miasta Krakowa, ograniczenie emisji ze źródeł niskich, średnich i emisji niezorganizowanej z terenu Nowohuckiego Obszaru Gospodarczego, wprowadzenie w drodze uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego ograniczeń w zakresie stosowania niektórych paliw stałych w Krakowie oraz obowiązku stosowania paliwa o zawartości siarki poniżej 1% w kotłowniach i ciepłowniach w strefie chrzanowsko-olkuskiej.

Istotnym elementem podejmowanych działań jest informowanie społeczeństwa o wystąpieniu lub ryzyku wystąpienia przekroczeń wartości dopuszczalnych zanieczyszczeń w powietrzu, edukacja ekologiczna w zakresie wykorzystywania ogrzewania ekologicznego, ograniczenia spalania odpadów w kotłach domowych i korzystania z transportu publicznego, oraz prowadzenie kontroli i egzekwowanie zakazu spalania odpadów w kotłach domowych.

W celu zapewnienia monitorowania postępu realizacji zadań ujętych w Programie, nałożono obowiązek sporządzania co roku w terminie do 28 lutego przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast sprawozdań z realizacji działań naprawczych i przekazywania ich do starostów powiatów, oraz przekazywania sprawozdań przez starostów powiatów do Marszałka Województwa Małopolskiego w terminie do 31 marca.

Sprawozdania z gmin i powiatów, informacje od zarządzających drogami oraz sprawozdania o zakresie korzystania ze środowiska przedkładane przez podmioty gospodarcze będą podstawą do aktualizacji prowadzonej przez Marszałka Województwa Małopolskiego bazy danych o emisji powierzchniowej, liniowej i punktowej. Baza ta będzie umożliwiała bieżące monitorowanie postępów w realizacji Programu.

Termin realizacji Programu, do którego powinny zostać osiągnięte wartości dopuszczalne zanieczyszczeń w powietrzu został określony na rok 2020, przy czym konieczne do podjęcia działania zostały ujęte w dwóch etapach: działania krótkookresowe do roku 2011 oraz działania długookresowe do roku 2020.

Zgodnie z art. 91 ust. 9 konieczne jest zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie programu ochrony powietrza. W dniu 5 maja 2009 r. została podana do publicznej wiadomości informacja o przystąpieniu do opracowania Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego z możliwością składania uwag i wniosków do 31 maja 2009 r.

Informacja została zamieszczona na tablicy ogłoszeń oraz stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz przesłana do właściwych miejscowo starostów, prezydentów miast, burmistrzów oraz wójtów gmin z prośbą o jej umieszczenie na tablicach ogłoszeń oraz podanie do wiadomości w sposób zwyczajowy przyjęty.

Po przyjęciu przez Zarząd Województwa Małopolskiego w dniu 13 sierpnia 2009 r. projekt uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego został skierowany na podstawie art. 91 ust. 1 i 5 ustawy Prawo ochrony środowiska do opiniowania przez starostów powiatów oraz do konsultacji społecznych do dnia 17 września 2009 r. poprzez zamieszczenie na stronie internetowej BIP Urzędu Marszałkowskiego, przekazanie informacji o konsultacjach do gmin z terenu objętego Programem, do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie, Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, zarządzających drogami (GDDKiA, ZDW, zarządy dróg powiatowych) oraz zamieszczenie ogłoszeń w gazetach regionalnych.

W ramach konsultacji społecznych wniesione zostały uwagi przez 31 podmiotów, w tym 3 opinie negatywne – ze starostw powiatowych w Suchej Beskidzkiej, Wadowicach oraz Nowym Targu.

Uwzględnione zostały uwagi i wnioski dotyczące:

-          precyzyjnego przypisania odpowiedzialności za realizację poszczególnych zadań i zakresu sprawozdawczości z realizacji Programu,

-          zbyt sztywnego ustalenia w harmonogramie rzeczowo-finansowym rodzaju źródeł ciepła, które powinny być zastosowane w miejsce kotłów węglowych,

-          uwzględnienia realizacji Beskidzkiej Drogi Integracyjnej jako elementu, który w znacznym stopniu przyczyni się do zmniejszenia uciążliwości transportu samochodowego na terenie strefy myślenicko-suskiej,

-          konieczności rozwoju sieci geotermalnej oraz sieci gazowej w strefie nowotarsko-tatrzańskiej,

-          konieczności podjęcia działań międzyregionalnych i transgranicznych w celu redukcji emisji niezależnych od czynników lokalnych.

Częściowo uwzględnione zostały uwagi i wnioski dotyczące:

-          wyeksponowania nakazów, zakazów i kary wynikających z Programu,

-          problemów z finansowaniem zaplanowanych działań w związku z projektami zmian w zakresie funkcjonowania funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej,

-          trudności natury prawnej przy tworzeniu strefy ograniczonej emisji komunikacyjnej,

-          wysokich cen ekologicznych nośników energii cieplnej oraz zakazu stosowania węgla w Krakowie,

-          odpowiedzialności władz gminnych za wymianę źródeł ogrzewania u osób prywatnych,

-          propozycji rozwiązań dotyczących działań dyscyplinujących mieszkańców.

-          zbyt szerokiego zakresu sprawozdawczości z realizacji Programu.

Nie zostały uwzględnione uwagi i wnioski dotyczące:

-          formy dokumentu i przyjętego terminu realizacji Programu,

-          wątpliwości w skuteczność niektórych inwestycji drogowych w ograniczeniu zanieczyszczenia powietrza,

-          wysokich kosztów realizacji Programu,

-          rozszerzenia monitoringu pomiarowego,

-          sankcji dla organów i podmiotów, które nie będą realizować działań naprawczych oraz dla burmistrzów i wójtów, w przypadku gdy nie będą sporządzać sprawozdań z realizacji działań naprawczych,

-          wskazywania wszystkich, a nie tylko wybranych gmin jako odpowiedzialnych za stan jakości powietrza i prowadzenie działań w celu poprawy stanu obecnego,

-          rezygnacji z działań naprawczych polegających na zastosowaniu kolektorów słonecznych z uwagi na ich małą efektywność ekologiczną.

uchwala612zalprogramochronypowietrza.pdf