Województwo małopolskie charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem rodzajowym, gatunkowym i typologicznym gleb. Ich występowanie wiąże się ściśle ze skałami macierzystymi, ich składem granulometrycznym, szatą roślinną, urozmaiconą rzeźbą terenu oraz warunkami klimatycznymi.
Na południu województwa w Tatrach na granitoidach wytworzyły się gleby bielicowe i bielice (Podzols), na wapieniach różne warianty rędzin (Rendzinas) podobnie jak w Pieninach. W Tatrach gleby inicjalne (Lithosols, Regosols) oraz słabo wykształcone (Rankers) wraz obszarami bezglebowymi (grzbiety ściany skalne) zajmują około 40% powierzchni Tatr. Gleby te występują również w innych częściach Karpat w partiach grzbietowych i na stromych stokach górskich.
Gleby brunatnoziemne na obszarze Karpat Fliszowych i Pogórza stanowią jednostkę wyraźnie dominującą, obejmują one dwa typy gleb: gleby brunatne (Cambisols), które rozwinęły się na słabo przepuszczalnych gliniasto-ilastych zwietrzelinach skał fliszowych i płowe (Luvisols).
Na obszarze Pogórza Karpackiego, oraz kotlinach śródgórskich (Kotlinie Nowotarskiej) gdzie występują głębokie pokrywy pyłowych utworów lessopodobnych dominują gleby płowe (Luvisols) i opadowo-glejowe (Stanic-Luvisols). Stanowią one dobrą bazę do produkcji rolniczej.
Gleby Wyżyny Śląsko-Krakowskiej to wytworzone na polodowcowych piaskach gleby bielicoziemne, szkieletowe rędziny na wapieniach oraz brunatnoziemne wytworzone na płatach lessowych.
Wyżyna Małopolska, Wyżyna Miechowska oraz część Płaskowyżu Proszowickiego to obszary pokryte lessem. Wytworzyły się tutaj najbardziej urodzajne gleby w Polsce - czarnoziemy. Urodzajne mady spotyka się na w dolinie Wisły oraz jej dopływów.
Gleby to ważny zasób środowiska przyrodniczego, które między innymi stanowią bazę do rozwoju rolnictwa.
Najkorzystniejsze warunki glebowe do produkcji rolniczej znajdują się we wschodniej części województwa małopolskiego (Wyżnie Miechowskiej i częściowo Sandomierska), na Wyżynie Krakowskiej w części Kotliny Oświęcimskiej oraz z północnej części Pogórza Karpackiego.